Hướng Dẫn Giải Chi Tiết Toán Lớp 6 Bài Tập Cuối Chương 1: Tính Tiền Điện
Chào mừng các em học sinh đến với chuyên mục giải toán lớp 6 chương 1. Bài viết này sẽ đi sâu vào việc giải chi tiết bài tập tính toán tiền điện, giúp các em nắm vững cách áp dụng biểu giá lũy tiến và hiểu rõ cách tính toán hóa đơn tiền điện hàng tháng. Chúng ta sẽ cùng phân tích đề bài, tìm hiểu kiến thức nền tảng và thực hiện từng bước giải một cách cẩn thận.
Đề Bài
Theo Quyết định số 648/QĐ-BCT ngày 20/3/2019 của Bộ Công Thương, giá bán lẻ điện sinh hoạt từ ngày 20/3/2019 sẽ dao động trong khoảng từ 1 678 đồng đến 2 927 đồng mỗi kWh tuỳ bậc thang. Dưới đây là bảng so sánh giá điện trước và sau khi điều chỉnh (không tính thuế VAT):
Toán lớp 6 bài tập cuối chương 1
a) Trong tháng 02/2019, gia đình bác Vân tiêu thụ 540 kWh. Gia đình bác Vân phải trả bao nhiêu tiền?
b) Nếu tháng 04/2019, gia đình bác Vân vẫn tiêu thụ 540 kWh thì theo giá mới, số tiền phải trả tăng lên bao nhiêu?
Phân Tích Yêu Cầu
Bài toán yêu cầu chúng ta thực hiện hai nhiệm vụ chính liên quan đến việc tính toán tiền điện sinh hoạt dựa trên biểu giá lũy tiến:
- Phần a): Tính tổng số tiền điện mà gia đình bác Vân phải trả trong tháng 02/2019, khi lượng điện tiêu thụ là 540 kWh và áp dụng giá điện cũ.
- Phần b): Tính số tiền chênh lệch giữa hóa đơn tháng 04/2019 (sử dụng giá điện mới) và hóa đơn tháng 02/2019, với cùng mức tiêu thụ 540 kWh.
Để giải quyết bài toán này, chúng ta cần hiểu rõ cách biểu giá điện sinh hoạt được áp dụng theo từng bậc tiêu thụ. Mỗi bậc giá sẽ có một đơn giá khác nhau cho mỗi kWh điện tiêu thụ trong khoảng định mức của bậc đó.
Kiến Thức/Nền Tảng Cần Dùng
Để giải bài toán này, chúng ta cần nắm vững các kiến thức sau:
Biểu giá điện lũy tiến: Giá bán lẻ điện sinh hoạt được chia thành nhiều bậc khác nhau. Lượng điện tiêu thụ càng nhiều thì đơn giá cho mỗi kWh ở các bậc cao hơn càng tăng. Điều này khuyến khích người dân sử dụng điện tiết kiệm.
- Bậc 1: Từ 0 – 50 kWh
- Bậc 2: Từ 51 – 100 kWh
- Bậc 3: Từ 101 – 200 kWh
- Bậc 4: Từ 201 – 300 kWh
- Bậc 5: Từ 301 – 400 kWh
- Bậc 6: Từ 401 kWh trở lên
Cách tính tiền điện theo bậc: Để tính tổng số tiền điện phải trả, chúng ta cần nhân lượng điện tiêu thụ ở từng bậc với đơn giá tương ứng của bậc đó, sau đó cộng tất cả lại.
Công thức chung:
\text{Tổng tiền điện} = sum_{i=1}^{6} (\text{Lượng điện bậc i} \times \text{Đơn giá bậc i})Trong đó, “Lượng điện bậc i” là số kWh thuộc phạm vi của bậc thứ i mà người dùng đã tiêu thụ. Ví dụ, nếu tiêu thụ 120 kWh:
- Bậc 1: 50 kWh (tối đa của bậc 1)
- Bậc 2: 50 kWh (tối đa của bậc 2)
- Bậc 3: 20 kWh (120 kWh – 50 kWh – 50 kWh)
Đọc và hiểu bảng giá: Cần đọc kỹ thông tin về đơn giá cho từng bậc trong cả hai trường hợp (giá cũ và giá mới) được cung cấp trong đề bài.
Giá cũ (tháng 02/2019):
- Bậc 1 (0-50 kWh): 1 549 đồng/kWh
- Bậc 2 (51-100 kWh): 1 600 đồng/kWh
- Bậc 3 (101-200 kWh): 1 858 đồng/kWh
- Bậc 4 (201-300 kWh): 2 340 đồng/kWh
- Bậc 5 (301-400 kWh): 2 615 đồng/kWh
- Bậc 6 (401 kWh trở lên): 2 701 đồng/kWh
Giá mới (từ 20/03/2019, áp dụng cho tháng 04/2019):
- Bậc 1 (0-50 kWh): 1 678 đồng/kWh
- Bậc 2 (51-100 kWh): 1 734 đồng/kWh
- Bậc 3 (101-200 kWh): 2 014 đồng/kWh
- Bậc 4 (201-300 kWh): 2 536 đồng/kWh
- Bậc 5 (301-400 kWh): 2 834 đồng/kWh
- Bậc 6 (401 kWh trở lên): 2 927 đồng/kWh
Hướng Dẫn Giải Chi Tiết
Phần a) Tính tiền điện tháng 02/2019 (giá cũ)
Gia đình bác Vân tiêu thụ 540 kWh. Mức tiêu thụ này vượt qua cả 6 bậc giá. Chúng ta sẽ tính tiền cho từng bậc như sau:
Bậc 1 (0 – 50 kWh): Lượng điện tiêu thụ ở bậc này là 50 kWh.
- Số tiền bậc 1 =
50 \times 1549=77450(đồng)
- Số tiền bậc 1 =
Bậc 2 (51 – 100 kWh): Lượng điện tiêu thụ ở bậc này là
100 - 50 = 50kWh.- Số tiền bậc 2 =
50 \times 1600=80000(đồng)
- Số tiền bậc 2 =
Bậc 3 (101 – 200 kWh): Lượng điện tiêu thụ ở bậc này là
200 - 100 = 100kWh.- Số tiền bậc 3 =
100 \times 1858=185800(đồng)
- Số tiền bậc 3 =
Bậc 4 (201 – 300 kWh): Lượng điện tiêu thụ ở bậc này là
300 - 200 = 100kWh.- Số tiền bậc 4 =
100 \times 2340=234000(đồng)
- Số tiền bậc 4 =
Bậc 5 (301 – 400 kWh): Lượng điện tiêu thụ ở bậc này là
400 - 300 = 100kWh.- Số tiền bậc 5 =
100 \times 2615=261500(đồng)
- Số tiền bậc 5 =
Bậc 6 (401 kWh trở lên): Lượng điện còn lại thuộc bậc 6 là
540 - 400 = 140kWh.- Số tiền bậc 6 =
140 \times 2701=378140(đồng)
- Số tiền bậc 6 =
Tổng số tiền điện phải trả trong tháng 02/2019:77450 + 80000 + 185800 + 234000 + 261500 + 378140 = 1216890 (đồng)
Vậy, trong tháng 02/2019, gia đình bác Vân tiêu thụ 540 kWh thì phải trả 1 216 890 đồng.
Phần b) Tính tiền điện tháng 04/2019 (giá mới) và chênh lệch
Tháng 04/2019, gia đình bác Vân vẫn tiêu thụ 540 kWh, nhưng áp dụng giá điện mới có hiệu lực từ ngày 20/03/2019. Chúng ta sẽ tính tiền điện theo giá mới cho từng bậc:
Bậc 1 (0 – 50 kWh): Lượng điện tiêu thụ ở bậc này là 50 kWh.
- Số tiền bậc 1 =
50 \times 1678=83900(đồng)
- Số tiền bậc 1 =
Bậc 2 (51 – 100 kWh): Lượng điện tiêu thụ ở bậc này là
100 - 50 = 50kWh.- Số tiền bậc 2 =
50 \times 1734=86700(đồng)
- Số tiền bậc 2 =
Bậc 3 (101 – 200 kWh): Lượng điện tiêu thụ ở bậc này là
200 - 100 = 100kWh.- Số tiền bậc 3 =
100 \times 2014=201400(đồng)
- Số tiền bậc 3 =
Bậc 4 (201 – 300 kWh): Lượng điện tiêu thụ ở bậc này là
300 - 200 = 100kWh.- Số tiền bậc 4 =
100 \times 2536=253600(đồng)
- Số tiền bậc 4 =
Bậc 5 (301 – 400 kWh): Lượng điện tiêu thụ ở bậc này là
400 - 300 = 100kWh.- Số tiền bậc 5 =
100 \times 2834=283400(đồng)
- Số tiền bậc 5 =
Bậc 6 (401 kWh trở lên): Lượng điện còn lại thuộc bậc 6 là
540 - 400 = 140kWh.- Số tiền bậc 6 =
140 \times 2927=409780(đồng)
- Số tiền bậc 6 =
Tổng số tiền điện phải trả trong tháng 04/2019 (theo giá mới):83900 + 86700 + 201400 + 253600 + 283400 + 409780 = 1318780 (đồng)
Tính số tiền tăng lên:
Để tìm số tiền tăng thêm, chúng ta lấy tổng tiền điện tháng 04/2019 trừ đi tổng tiền điện tháng 02/2019.
- Số tiền tăng lên =
1318780 - 1216890=101890(đồng)
Vậy, nếu tháng 04/2019, gia đình bác Vân vẫn tiêu thụ 540 kWh thì theo giá mới, số tiền phải trả là 1 318 780 đồng, tăng lên 101 890 đồng so với tháng 02/2019.
Mẹo kiểm tra và lỗi hay gặp
Mẹo kiểm tra:
- Luôn đảm bảo tổng số kWh ở các bậc cộng lại bằng với tổng số kWh tiêu thụ thực tế (ở đây là 540 kWh).
- Kiểm tra lại phép nhân và phép cộng, đặc biệt là với các số lớn để tránh sai sót.
- Đối với câu b), sau khi tính được tiền điện theo giá mới, hãy so sánh trực tiếp với kết quả câu a) để xem mức tăng có hợp lý không. Nếu giá điện tăng lên, số tiền cũng phải tăng lên.
Lỗi hay gặp:
- Nhầm lẫn giá cũ và giá mới: Sử dụng sai đơn giá của bậc nào đó cho tháng/giá tương ứng.
- Tính sai lượng điện ở bậc cuối cùng: Bỏ sót hoặc tính sai số kWh thuộc bậc cuối cùng. Ví dụ, nếu tiêu thụ 540 kWh, bậc 6 sẽ có
540 - 400 = 140kWh, không phải 540 kWh. - Nhầm lẫn đơn vị tính: Quên ghi đơn vị “đồng” hoặc ghi nhầm sang “kWh”.
- Sai sót trong tính toán: Cộng hoặc nhân sai, đặc biệt khi làm việc với các con số nhiều chữ số.
- Áp dụng sai biểu giá: Sử dụng giá cố định cho tất cả kWh thay vì áp dụng biểu giá lũy tiến theo từng bậc.
Đáp Án/Kết Quả
- a) Trong tháng 02/2019, gia đình bác Vân tiêu thụ 540 kWh và phải trả: 1 216 890 đồng.
- b) Nếu tháng 04/2019, gia đình bác Vân vẫn tiêu thụ 540 kWh theo giá mới, số tiền phải trả là 1 318 780 đồng, tăng lên 101 890 đồng so với tháng 02/2019.
Bài tập tính tiền điện này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cơ chế giá điện sinh hoạt và tầm quan trọng của việc tiết kiệm điện. Nắm vững cách tính theo biểu giá lũy tiến sẽ giúp các em tự tin hơn trong việc đọc và kiểm tra hóa đơn tiền điện của gia đình mình, từ đó có ý thức sử dụng điện một cách hiệu quả và tiết kiệm hơn.
Ngày chỉnh sửa nội dung mới nhất January 6, 2026 by Thầy Đông

Thầy Đông – Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, giáo viên luyện thi THPT
Thầy Đông bắt đầu sự nghiệp tại một trường THPT ở quê nhà, sau đó trúng tuyển giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội nhờ chuyên môn vững và kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Với nhiều năm đồng hành cùng học sinh, thầy được biết đến bởi phong cách giảng dạy rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi. Hiện thầy giảng dạy tại dehocsinhgioi, tiếp tục truyền cảm hứng học tập cho học sinh cấp 3 thông qua các bài giảng súc tích, thực tiễn và giàu nhiệt huyết.
