Giải Toán Lớp 5 Trang 145, 146: Luyện Tập Chung Về Chuyển Động

by Thầy Đông · January 7, 2026

Rate this post

Khi giải toán lớp 5 trang 145, 146, các em học sinh sẽ gặp các bài tập về chuyển động bao gồm các dạng toán tìm quãng đường, vận tốc, thời gian và bài toán đuổi kịp. Mục tiêu của bài viết này là cung cấp lời giải chi tiết, dễ hiểu, giúp các em nắm vững kiến thức và phương pháp giải.

Đề Bài

Một người đi xe đạp từ A đến B với vận tốc 12km/giờ. Sau 3 giờ một xe máy cũng đi từ A đến B với vận tốc 36 km/giờ. Hỏi kể từ lúc xe máy bắt đầu đi, sau bao lâu xe máy đuổi kịp xe đạp?
Loài báo gấm có thể chạy với vận tốc 120km/giờ. Hỏi với vận tốc đó báo gấm chạy trong 125 giờ được bao nhiêu ki-lô-mét?
Một xe máy đi từ A lúc 8 giờ 37 phút với vận tốc 36 km/giờ. Đến 11 giờ 7 phút một ô tô cũng đi từ A đuổi theo xe máy với vận tốc 54km/giờ. Hỏi ô tô đuổi kịp xe máy lúc mấy giờ?

Phân Tích Yêu Cầu

Các bài tập trong phần Luyện tập chung này chủ yếu xoay quanh ba đại lượng trong chuyển động: quãng đường, vận tốc và thời gian. Cụ thể:

Bài 1 và Bài 3 là dạng toán chuyển động cùng chiều, một đối tượng xuất phát trước và đối tượng còn lại xuất phát sau đuổi theo. Yêu cầu tìm thời gian để đuổi kịp hoặc thời điểm đuổi kịp.
Bài 2 là dạng toán cơ bản tìm quãng đường khi biết vận tốc và thời gian.

Để giải quyết các bài toán này, chúng ta cần áp dụng đúng các công thức liên quan đến chuyển động đều.

Kiến Thức/Nền Tảng Cần Dùng

Các công thức cơ bản của chuyển động đều:

Quãng đường:
$S = v \times t$
Trong đó:
- S là quãng đường (đơn vị đo độ dài như km, m).
- v là vận tốc (đơn vị đo như km/giờ, m/giây).
- t là thời gian (đơn vị đo như giờ, giây).
Vận tốc:
$v = \frac{S}{t}$
Thời gian:
$t = \frac{S}{v}$

Đối với bài toán chuyển động cùng chiều:

Khi hai vật chuyển động cùng chiều, gặp nhau hoặc đuổi kịp nhau, ta cần xác định:
- Quãng đường chênh lệch: Là hiệu quãng đường đi được của hai vật.
- Vận tốc tương đối (vận tốc đuổi kịp): Là hiệu vận tốc của hai vật.
  $v_{đuổi} = v_{nhanh} - v_{chậm}$
- Thời gian đuổi kịp: Lấy quãng đường chênh lệch chia cho vận tốc tương đối.
  $t_{đuổi} = \frac{S_{chênh lệch}}{v_{đuổi}}$

Hướng Dẫn Giải Chi Tiết

Bài 1: Một người đi xe đạp từ A đến B với vận tốc 12km/giờ. Sau 3 giờ một xe máy cũng đi từ A đến B với vận tốc 36 km/giờ. Hỏi kể từ lúc xe máy bắt đầu đi, sau bao lâu xe máy đuổi kịp xe đạp?

Bước 1: Tính quãng đường xe đạp đi được trước khi xe máy khởi hành.
Xe đạp đi trước xe máy một khoảng thời gian là 3 giờ.
Quãng đường xe đạp đi được trong 3 giờ là:
$12 \times 3 = 36 (km)$
Đây chính là khoảng cách chênh lệch giữa xe đạp và xe máy lúc xe máy bắt đầu đi.
Bước 2: Tính vận tốc tương đối (vận tốc đuổi kịp) của xe máy so với xe đạp.
Xe máy có vận tốc nhanh hơn xe đạp.
Sau mỗi giờ, xe máy rút ngắn khoảng cách với xe đạp là:
$36 - 12 = 24 (km)$
Bước 3: Tính thời gian để xe máy đuổi kịp xe đạp.
Thời gian để xe máy đuổi kịp xe đạp được tính bằng cách lấy quãng đường chênh lệch chia cho vận tốc tương đối.
$36 : 24 = 1,5 (giờ)$
Đổi sang giờ và phút: 1,5 giờ = 1 giờ 30 phút.
Mẹo kiểm tra: Sau 1,5 giờ, xe máy đi được: $36 \times 1,5 = 54 (km)</code>$ . Xe đạp đi tổng cộng $3 + 1,5 = 4,5 (giờ)</code>$ , quãng đường xe đạp đi được: $12 \times 4,5 = 54 (km)</code>$ . Hai quãng đường bằng nhau, chứng tỏ xe máy đã đuổi kịp xe đạp.
Lỗi hay gặp: Quên tính quãng đường xe đạp đi trước, hoặc cộng sai vận tốc thay vì trừ khi hai xe đi cùng chiều.

Đáp số: 1 giờ 30 phút.

Bài 2: Loài báo gấm có thể chạy với vận tốc 120km/giờ. Hỏi với vận tốc đó báo gấm chạy trong 125 giờ được bao nhiêu ki-lô-mét?

Bước 1: Xác định các đại lượng đã biết.
Vận tốc của báo gấm: $v = 120 km/giờ$ .
Thời gian báo gấm chạy: $t = 125 giờ$ .
Bước 2: Áp dụng công thức tính quãng đường.
Ta cần tìm quãng đường S.
$S = v \times t$
$S = 120 \times 125$
Bước 3: Thực hiện phép tính.
$120 \times 125 = 15000 (km)$
Mẹo kiểm tra: Phép nhân có vẻ lớn, thử ước lượng: 100 times 100 = 10000. Số lớn hơn nên kết quả 15000 là hợp lý.
Lỗi hay gặp: Nhân sai hoặc nhầm đơn vị.

Đáp số: 15000 km.

Bài 3: Một xe máy đi từ A lúc 8 giờ 37 phút với vận tốc 36 km/giờ. Đến 11 giờ 7 phút một ô tô cũng đi từ A đuổi theo xe máy với vận tốc 54km/giờ. Hỏi ô tô đuổi kịp xe máy lúc mấy giờ?

Bước 1: Tính thời gian xe máy đi trước ô tô.
Xe máy xuất phát lúc 8 giờ 37 phút.
Ô tô xuất phát lúc 11 giờ 7 phút.
Thời gian xe máy đi trước là hiệu hai mốc thời gian này:
11 giờ 7 phút – 8 giờ 37 phút
Để trừ dễ dàng, ta đổi 11 giờ 7 phút thành 10 giờ 67 phút.
$(10 giờ 67 phút) - (8 giờ 37 phút) = 2 giờ 30 phút$
Đổi sang giờ: 2 giờ 30 phút = 2,5 giờ.
Bước 2: Tính quãng đường xe máy đi được trong thời gian đó (khoảng cách chênh lệch).
Vận tốc xe máy là 36 km/giờ.
Quãng đường xe máy đi được trong 2,5 giờ là:
$36 \times 2,5 = 90 (km)$
Đây là khoảng cách giữa xe máy và ô tô tại thời điểm ô tô bắt đầu xuất phát.
Bước 3: Tính vận tốc tương đối (vận tốc đuổi kịp) của ô tô so với xe máy.
Ô tô có vận tốc nhanh hơn xe máy.
Sau mỗi giờ, ô tô rút ngắn khoảng cách với xe máy là:
$54 - 36 = 18 (km)$
Bước 4: Tính thời gian để ô tô đuổi kịp xe máy.
Thời gian ô tô đuổi kịp được tính bằng cách lấy quãng đường chênh lệch chia cho vận tốc tương đối.
$90 : 18 = 5 (giờ)$
Bước 5: Tính thời điểm ô tô đuổi kịp xe máy.
Ô tô bắt đầu xuất phát lúc 11 giờ 7 phút và mất 5 giờ để đuổi kịp.
Thời điểm ô tô đuổi kịp xe máy là:
11 giờ 7 phút + 5 giờ = 16 giờ 7 phút.
Mẹo kiểm tra:
- Thời điểm đuổi kịp là 16 giờ 7 phút.
- Xe máy đi từ 8 giờ 37 phút đến 16 giờ 7 phút, tổng thời gian: 16 giờ 7 phút - 8 giờ 37 phút = 7 giờ 30 phút = 7,5 giờ.
- Quãng đường xe máy đi được: $36 \times 7,5 = 270 (km)</code>$ .
- Ô tô đi từ 11 giờ 7 phút đến 16 giờ 7 phút, tổng thời gian: 5 giờ.
- Quãng đường ô tô đi được: $54 \times 5 = 270 (km)</code>$ . Hai quãng đường bằng nhau, chứng tỏ ô tô đuổi kịp xe máy tại thời điểm đã tính.
Lỗi hay gặp: Trừ hoặc cộng thời gian sai, nhầm lẫn giữa thời gian xuất phát, thời gian đi trước và thời gian đuổi kịp, hoặc cộng sai vận tốc thay vì trừ.

Đáp số: 16 giờ 7 phút.

Đáp Án/Kết Quả

Bài 1: Xe máy đuổi kịp xe đạp sau 1 giờ 30 phút.
Bài 2: Báo gấm chạy được 15000 km trong 125 giờ.
Bài 3: Ô tô đuổi kịp xe máy lúc 16 giờ 7 phút.

Bài tập Luyện tập chung trang 145, 146 giúp các em học sinh củng cố kỹ năng giải các bài toán về chuyển động, đặc biệt là dạng toán đuổi kịp trong chuyển động cùng chiều. Việc nắm vững công thức và phương pháp phân tích đề bài là chìa khóa để giải quyết thành công các dạng toán này.

Ngày chỉnh sửa nội dung mới nhất January 7, 2026 by Thầy Đông

Thầy Đông

Thầy Đông – Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, giáo viên luyện thi THPT
Thầy Đông bắt đầu sự nghiệp tại một trường THPT ở quê nhà, sau đó trúng tuyển giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội nhờ chuyên môn vững và kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Với nhiều năm đồng hành cùng học sinh, thầy được biết đến bởi phong cách giảng dạy rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi. Hiện thầy giảng dạy tại dehocsinhgioi, tiếp tục truyền cảm hứng học tập cho học sinh cấp 3 thông qua các bài giảng súc tích, thực tiễn và giàu nhiệt huyết.