Vở Bài Tập Tiếng Việt Lớp 3 Trang 48 Tập 2 Chân Trời Sáng Tạo: Hướng Dẫn Chi Tiết
Chào mừng các em học sinh và quý phụ huynh đến với bài hướng dẫn chi tiết về vở bài tập tiếng việt lớp 3 trang 48 thuộc bộ sách Chân Trời Sáng Tạo, tập 2. Bài viết này sẽ cung cấp lời giải đầy đủ, phân tích sâu sắc các yêu cầu, cùng những kiến thức nền tảng cần thiết để các em có thể nắm vững nội dung bài học và tự tin hoàn thành bài tập. Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá bài tập liên quan đến bài đọc “Hoa thắp lửa”, tập trung vào việc hiểu nghĩa từ ngữ, phân tích hình ảnh và cảm xúc.
Đề Bài
Dựa vào bài đọc Hoa thắp lửa (SGK, tr.75), thực hiện các yêu cầu dưới đây:
Đánh dấu √ vào ☐ trước ý trả lời đúng.
a. Cây gạo trước nhà Thắm do ai trồng?
Cây gạo trước nhà Thắm
b. Tháng Ba, cây gạo thay đổi thế nào?
Cây gạo vào tháng Ba
Viết câu trả lời vào chỗ trống
c. Theo mẹ Thắm, vì sao cây gạo ra hoa thưa thớt rồi rụng lá, héo khô?
d. Vì sao khi hoa cải nở vàng và chim chóc bay về ven sông, Thắm thấy nhớ bà nội?
e. Viết từ ngữ có nghĩa trái ngược với mỗi từ sau:
Các từ cần tìm nghĩa trái ngược
g. Viết một câu có hình ảnh so sánh về hoa gạo.
Phân Tích Yêu Cầu
Bài tập này yêu cầu chúng ta vận dụng kiến thức từ bài đọc “Hoa thắp lửa” để trả lời các câu hỏi. Các câu hỏi xoay quanh việc xác định người trồng cây, sự thay đổi của cây gạo theo mùa, lý do cây gạo có biểu hiện lạ theo lời mẹ Thắm, và mối liên hệ giữa cảnh vật mùa xuân với nỗi nhớ bà nội của Thắm. Ngoài ra, bài tập còn kiểm tra khả năng tìm từ trái nghĩa và đặt câu có sử dụng biện pháp so sánh. Để làm tốt bài này, các em cần đọc kỹ bài “Hoa thắp lửa”, chú ý đến các chi tiết miêu tả cây gạo, cảm xúc của nhân vật Thắm và những lời giải thích từ người mẹ.
Kiến Thức/Nền Tảng Cần Dùng
Để hoàn thành bài tập này một cách hiệu quả, chúng ta cần ôn lại một số kiến thức cơ bản về Tiếng Việt và khả năng đọc hiểu văn bản.
1. Đọc hiểu văn bản
Đọc hiểu là khả năng tiếp nhận, phân tích và diễn giải thông tin từ văn bản. Đối với bài tập này, chúng ta cần:
- Xác định thông tin cụ thể: Tìm kiếm các chi tiết được nêu trực tiếp trong bài đọc, ví dụ như ai là người trồng cây.
- Suy luận: Rút ra kết luận dựa trên các manh mối được cung cấp, ví dụ như lý do Thắm nhớ bà khi thấy cảnh vật mùa xuân.
- Nhận biết biện pháp tu từ: Đặc biệt là biện pháp so sánh, để đặt câu theo yêu cầu.
2. Từ ngữ và nghĩa của từ
Bài tập yêu cầu tìm từ trái nghĩa. Chúng ta cần hiểu rõ nghĩa của từng từ được cho để tìm ra từ có ý nghĩa đối lập.
- Từ trái nghĩa: Là những từ có nghĩa đối lập nhau nhưng vẫn cùng một trường từ vựng. Ví dụ: “vui” và “buồn”, “nóng” và “lạnh”.
3. Biện pháp tu từ so sánh
Biện pháp so sánh giúp làm cho câu văn sinh động, gợi hình ảnh và cảm xúc. Có hai kiểu so sánh chính:
- So sánh ngang bằng: Dùng các từ “như”, “là”, “tựa như”, “giống như”… để so sánh hai sự vật, sự việc có nét tương đồng.
- Ví dụ: “Mặt trời như một quả cầu lửa.”
- So sánh hơn kém: Dùng các từ “hơn”, “kém”, “hơn hẳn”… để so sánh hai sự vật, sự việc có sự khác biệt về mức độ.
- Ví dụ: “Bạn An học giỏi hơn bạn Bình.”
Trong bài tập này, chúng ta sẽ tập trung vào việc đặt câu có hình ảnh so sánh, thường là so sánh ngang bằng để miêu tả vẻ đẹp của hoa gạo.
Hướng Dẫn Giải Chi Tiết
Chúng ta sẽ lần lượt giải quyết từng câu hỏi theo đúng yêu cầu của đề bài.
Câu a: Cây gạo trước nhà Thắm do ai trồng?
Để trả lời câu hỏi này, các em cần tìm thông tin trực tiếp trong bài đọc “Hoa thắp lửa”. Hãy đọc lại đoạn văn miêu tả về cây gạo và nguồn gốc của nó.
- Phân tích: Bài đọc thường sẽ nêu rõ ai là người đã trồng cây gạo đó.
- Trả lời: Dựa vào bài đọc, chúng ta biết được rằng cây gạo trước nhà Thắm là do bà nội của Thắm trồng.
Mẹo kiểm tra: Đọc lại đoạn văn có nhắc đến cây gạo và người trồng để đảm bảo thông tin chính xác.
Lỗi hay gặp: Nhầm lẫn giữa người trồng cây và người chăm sóc cây, hoặc bỏ sót thông tin quan trọng trong bài.
Câu b: Tháng Ba, cây gạo thay đổi thế nào?
Câu hỏi này yêu cầu mô tả sự thay đổi của cây gạo vào tháng Ba. Đây là thời điểm cây gạo ra hoa, một hình ảnh rất đặc trưng.
- Phân tích: Tháng Ba thường là thời điểm mùa xuân, cây cối đâm chồi nảy lộc và ra hoa. Bài đọc sẽ miêu tả vẻ đẹp của hoa gạo vào thời điểm này.
- Trả lời: Vào tháng Ba, cây gạo thay đổi bằng cách nở hoa đỏ rực, tạo nên một khung cảnh rực rỡ.
Mẹo kiểm tra: Tìm các câu miêu tả cây gạo vào mùa hoa nở, đặc biệt là vào tháng Ba.
Lỗi hay gặp: Mô tả chung chung về cây gạo mà không tập trung vào sự thay đổi cụ thể vào tháng Ba.
Câu c: Theo mẹ Thắm, vì sao cây gạo ra hoa thưa thớt rồi rụng lá, héo khô?
Câu hỏi này yêu cầu hiểu lời giải thích của mẹ Thắm về tình trạng của cây gạo. Điều này liên quan đến cảm xúc và sự gắn bó giữa cây cối và con người.
- Phân tích: Mẹ Thắm đưa ra một lời giải thích mang tính nhân hóa, gắn liền tình cảm con người với cây cối.
- Trả lời: Theo mẹ Thắm, cây gạo ra hoa thưa thớt, rụng lá và héo khô là vì cây đang buồn, nhớ bà nội. Lời giải thích này cho thấy sự gắn bó tình cảm sâu sắc mà bà nội đã dành cho cây gạo.
Mẹo kiểm tra: Chú ý đến những lời nói của nhân vật mẹ Thắm khi nói về cây gạo.
Lỗi hay gặp: Hiểu nhầm lời giải thích của mẹ, cho rằng đó là lý do khoa học thông thường về sự phát triển của cây.
Câu d: Vì sao khi hoa cải nở vàng và chim chóc bay về ven sông, Thắm thấy nhớ bà nội?
Câu hỏi này đòi hỏi sự suy luận về mối liên hệ giữa cảnh vật mùa xuân và nỗi nhớ của Thắm.
- Phân tích: Cảnh vật mùa xuân (hoa cải nở, chim chóc bay về) thường gợi lên những kỷ niệm đẹp. Thắm nhớ bà nội khi nhìn thấy những hình ảnh này, có thể vì bà nội có liên quan đến những mùa xuân trước hoặc những kỷ niệm gắn liền với mùa xuân.
- Trả lời: Thắm nhớ bà nội khi thấy hoa cải nở vàng và chim chóc bay về ven sông, bởi lẽ những hình ảnh này gợi cho Thắm nhớ về những mùa xuân trước đây, khi bà nội còn sống và cây gạo trước nhà bà vẫn nở hoa rực rỡ, mang đến niềm vui và sự ấm áp. Cảnh vật mùa xuân tươi đẹp tương phản với sự vắng bóng của bà, làm dâng lên nỗi nhớ.
Mẹo kiểm tra: Liên kết cảnh vật mùa xuân với những kỷ niệm hoặc sự vắng mặt của bà nội được miêu tả trong bài.
Lỗi hay gặp: Chỉ trả lời chung chung về việc mùa xuân làm nhớ người thân mà không liên kết cụ thể với bà nội và cây gạo.
Câu e: Viết từ ngữ có nghĩa trái ngược với mỗi từ sau
Phần này kiểm tra vốn từ vựng và khả năng nhận diện từ trái nghĩa.
- Phân tích: Chúng ta cần tìm từ có ý nghĩa đối lập hoàn toàn với các từ cho sẵn.
- Trả lời:
- Buồn: vui
- Mới: cũ
- Nhớ: quên
Mẹo kiểm tra: Đọc lại các cặp từ vừa tìm được và xem chúng có thực sự đối lập về nghĩa không.
Lỗi hay gặp: Tìm từ đồng nghĩa hoặc từ có nghĩa gần giống, thay vì từ trái nghĩa.
Câu g: Viết một câu có hình ảnh so sánh về hoa gạo.
Yêu cầu cuối cùng là đặt một câu văn sử dụng biện pháp so sánh để miêu tả hoa gạo.
- Phân tích: Chúng ta cần chọn một sự vật, sự việc có nét tương đồng với hoa gạo để so sánh, sử dụng các từ so sánh như “như”, “tựa như”, “giống như”…
- Trả lời: Mùa xuân về, hàng ngàn bông hoa gạo nở rộ trên cành, tựa như những đốm lửa đỏ rực thắp sáng cả một góc trời.
Mẹo kiểm tra: Đảm bảo câu văn có đủ hai vế so sánh và có từ ngữ chỉ sự so sánh. Hình ảnh so sánh phải gợi tả được vẻ đẹp của hoa gạo.
Lỗi hay gặp: Đặt câu không có từ so sánh, hoặc so sánh hoa gạo với những thứ không phù hợp, làm mất đi vẻ đẹp của hình ảnh.
Đáp Án/Kết Quả
Dưới đây là tóm tắt các câu trả lời cho bài tập vở bài tập tiếng việt lớp 3 trang 48 Tập 2, sách Chân Trời Sáng Tạo:
a. Cây gạo trước nhà Thắm do bà nội trồng.
b. Tháng Ba, cây gạo nở hoa đỏ ối một góc trời.
c. Theo mẹ Thắm, cây gạo ra hoa thưa thớt rồi rụng lá, héo khô vì buồn do nhớ bà.
d. Thắm thấy nhớ bà nội khi hoa cải nở vàng và chim chóc bay về ven sông, vì cảnh vật mùa xuân tươi đẹp gợi cho Thắm nhớ về những mùa xuân có bà và cây gạo nở hoa rực rỡ.
e. Các từ ngữ có nghĩa trái ngược là:
- Buồn: vui
- Mới: cũ
- Nhớ: quên
g. Một câu có hình ảnh so sánh về hoa gạo: “Những cánh hoa gạo mỏng manh bung nở như những đốm lửa nhỏ đang cháy bập bùng trên nền trời xanh thẳm.”
Kết Luận
Bài tập vở bài tập tiếng việt lớp 3 trang 48 này không chỉ giúp các em củng cố kiến thức về từ vựng và ngữ pháp mà còn rèn luyện kỹ năng đọc hiểu sâu sắc, cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên và tình cảm gia đình qua bài đọc “Hoa thắp lửa”. Việc nắm vững các yêu cầu và cách trả lời chi tiết sẽ giúp các em tự tin hơn trong học tập. Hãy luôn đọc kỹ đề bài, suy nghĩ cẩn thận và vận dụng những kiến thức đã học để hoàn thành tốt các bài tập Tiếng Việt của mình.
Ngày chỉnh sửa nội dung mới nhất January 15, 2026 by Thầy Đông
Thầy Đông – Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, giáo viên luyện thi THPT
Thầy Đông bắt đầu sự nghiệp tại một trường THPT ở quê nhà, sau đó trúng tuyển giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội nhờ chuyên môn vững và kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Với nhiều năm đồng hành cùng học sinh, thầy được biết đến bởi phong cách giảng dạy rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi. Hiện thầy giảng dạy tại dehocsinhgioi, tiếp tục truyền cảm hứng học tập cho học sinh cấp 3 thông qua các bài giảng súc tích, thực tiễn và giàu nhiệt huyết.
