Hướng Dẫn Chi Tiết Vẽ Biểu Đồ Đoạn Thẳng Số Ổ Bánh Mì Bán Được Mỗi Ngày
Việc nắm vững cách biểu diễn dữ liệu bằng biểu đồ là kỹ năng quan trọng trong học tập, đặc biệt là với môn Toán lớp 7. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách vẽ biểu đồ đoạn thẳng để biểu diễn số ổ bánh mì bán được tại căng tin trường Kim Đồng trong một tuần, dựa trên dữ liệu gốc được cung cấp. Chúng ta sẽ tập trung vào việc hiểu rõ từng bước, áp dụng đúng phương pháp và đảm bảo tính chính xác theo yêu cầu của học thuật.
Đề Bài
Bảng dữ liệu sau cho biết số ổ bánh mì bán được ở căng tin trường Kim Đồng vào các ngày trong tuần vừa qua. Em hãy vẽ biểu đồ đoạn thẳng biểu diễn bảng dữ liệu này.
Phân Tích Yêu Cầu
Bài toán yêu cầu chúng ta biểu diễn một tập hợp dữ liệu về số lượng bánh mì bán được qua các ngày trong tuần bằng một loại biểu đồ cụ thể: biểu đồ đoạn thẳng. Dữ liệu gốc là một bảng số liệu, và nhiệm vụ của chúng ta là chuyển đổi nó thành dạng hình ảnh trực quan hơn, giúp dễ dàng theo dõi xu hướng thay đổi của lượng bánh mì bán ra theo thời gian. Yêu cầu này đòi hỏi sự kết hợp giữa việc hiểu dữ liệu và kỹ năng vẽ biểu đồ toán học.
Kiến Thức/Nền Tảng Cần Dùng
Để giải bài toán này, chúng ta cần vận dụng kiến thức về biểu đồ đoạn thẳng và cách đọc hiểu bảng số liệu.
Biểu đồ đoạn thẳng là loại biểu đồ được dùng để biểu diễn sự thay đổi của một đại lượng theo thời gian hoặc theo một trình tự nhất định. Đặc điểm của biểu đồ này là các điểm dữ liệu được nối với nhau bằng các đoạn thẳng, tạo thành một đường gấp khúc.
Các bước cơ bản để vẽ biểu đồ đoạn thẳng bao gồm:
Xác định trục tọa độ:
- Trục hoành (trục ngang): Thường dùng để biểu diễn thời gian hoặc các đại lượng độc lập (ví dụ: các ngày trong tuần).
- Trục tung (trục dọc): Thường dùng để biểu diễn đại lượng phụ thuộc (ví dụ: số lượng bánh mì).
- Hai trục này cần vuông góc với nhau tại gốc tọa độ.
Chọn khoảng chia phù hợp:
- Trên trục hoành, các mốc thời gian (ví dụ: Thứ Hai, Thứ Ba, …) cần được phân chia đều nhau.
- Trên trục tung, khoảng chia cần được lựa chọn sao cho phù hợp với phạm vi giá trị của dữ liệu, đảm bảo các điểm dữ liệu có thể được biểu diễn rõ ràng và không quá sít nhau hoặc quá xa nhau. Giá trị nhỏ nhất trên trục tung nên nhỏ hơn hoặc bằng giá trị nhỏ nhất trong bảng dữ liệu, và giá trị lớn nhất trên trục tung nên lớn hơn hoặc bằng giá trị lớn nhất trong bảng dữ liệu. Khoảng cách giữa các vạch chia trên trục tung phải đồng đều. Ví dụ, nếu số liệu dao động từ 50 đến 150, ta có thể chọn khoảng chia 10 hoặc 20 đơn vị.
Xác định và đánh dấu các điểm dữ liệu:
- Với mỗi cặp giá trị (thời gian, số lượng), ta xác định vị trí tương ứng trên hệ trục tọa độ. Ví dụ, nếu vào Thứ Hai bán được 100 ổ, ta tìm điểm trên trục hoành tương ứng với “Thứ Hai” và đi theo đường thẳng đứng lên cho đến khi gặp đường thẳng ngang tương ứng với giá trị 100 trên trục tung. Đánh dấu điểm đó.
- Lặp lại quá trình này cho tất cả các cặp giá trị trong bảng dữ liệu.
Nối các điểm dữ liệu:
- Sau khi đã đánh dấu tất cả các điểm, ta dùng thước kẻ để nối các điểm liền kề nhau bằng những đoạn thẳng. Thứ tự nối phải theo đúng trình tự thời gian hoặc trình tự của dữ liệu.
Hoàn thiện biểu đồ:
- Đặt tên cho biểu đồ sao cho nó mô tả rõ nội dung của biểu đồ.
- Ghi chú rõ đơn vị đo trên các trục (ví dụ: “Số ổ bánh mì”, “Ngày trong tuần”).
- Có thể ghi chú cụ thể giá trị số liệu tại các đầu mút của các đoạn thẳng hoặc tại các điểm dữ liệu để người xem dễ dàng đọc chính xác giá trị.
Các công thức và ký hiệu cần dùng trong phần này, nếu có, sẽ được trình bày và định dạng chuẩn KaTeX.
Hướng Dẫn Giải Chi Tiết
Dựa trên phương pháp giải đã nêu, chúng ta sẽ tiến hành vẽ biểu đồ cho bài toán cụ thể này.
Bước 1: Chuẩn bị dữ liệu và bản vẽ
Đề bài cung cấp thông tin về số ổ bánh mì bán được ở căng tin trường Kim Đồng vào các ngày trong tuần. Mặc dù bảng dữ liệu chi tiết không được cung cấp trực tiếp trong đoạn văn bản gốc, chúng ta sẽ sử dụng hình ảnh biểu đồ đã cho để suy ra dữ liệu, hoặc giả định một bảng dữ liệu mẫu dựa trên biểu đồ này để minh họa quy trình. Dựa vào hình ảnh minh họa, ta có thể ước lượng các giá trị như sau (tuy nhiên, để đúng với yêu cầu “LOCK đề bài / dữ kiện”, nếu bảng dữ liệu có trong đề gốc thì phải copy nguyên văn. Ở đây, tôi sẽ dựa vào hình ảnh để minh họa cách vẽ biểu đồ cho dữ liệu mà nó thể hiện):
Giả định dữ liệu (dựa trên hình ảnh minh họa):
- Thứ Hai: Khoảng 90 ổ
- Thứ Ba: Khoảng 120 ổ
- Thứ Tư: Khoảng 100 ổ
- Thứ Năm: Khoảng 110 ổ
- Thứ Sáu: Khoảng 130 ổ
Nếu có bảng dữ liệu gốc, ví dụ:
| Ngày | Số ổ bánh mì bán được |
|---|---|
| Thứ Hai | 90 |
| Thứ Ba | 120 |
| Thứ Tư | 100 |
| Thứ Năm | 110 |
| Thứ Sáu | 130 |
Chúng ta sẽ tiến hành vẽ biểu đồ.
Bước 2: Vẽ hệ trục tọa độ
- Trục hoành (trục ngang): Chúng ta sẽ ghi các ngày trong tuần: Thứ Hai, Thứ Ba, Thứ Tư, Thứ Năm, Thứ Sáu. Các mốc này cần cách đều nhau.
- Trục tung (trục dọc): Chúng ta sẽ biểu diễn số ổ bánh mì bán được. Dữ liệu dao động từ 90 đến 130. Để biểu đồ dễ đọc, ta nên chọn khoảng chia phù hợp. Ví dụ, ta có thể bắt đầu từ 0 hoặc 50 và chia theo các khoảng 10 hoặc 20 đơn vị. Giả sử ta chọn khoảng chia là 10 đơn vị, bắt đầu từ 0 và kết thúc ở 140 để chứa hết dữ liệu. Các vạch chia có thể là 0, 10, 20, …, 130, 140.
Bước 3: Đánh dấu các điểm dữ liệu
Dựa trên bảng dữ liệu giả định hoặc dữ liệu từ hình ảnh:
- Tại mốc “Thứ Hai” trên trục hoành, ta tìm điểm tương ứng với giá trị 90 trên trục tung. Đánh dấu điểm này.
- Tại mốc “Thứ Ba” trên trục hoành, ta tìm điểm tương ứng với giá trị 120 trên trục tung. Đánh dấu điểm này.
- Tại mốc “Thứ Tư” trên trục hoành, ta tìm điểm tương ứng với giá trị 100 trên trục tung. Đánh dấu điểm này.
- Tại mốc “Thứ Năm” trên trục hoành, ta tìm điểm tương ứng với giá trị 110 trên trục tung. Đánh dấu điểm này.
- Tại mốc “Thứ Sáu” trên trục hoành, ta tìm điểm tương ứng với giá trị 130 trên trục tung. Đánh dấu điểm này.
Bước 4: Nối các điểm dữ liệu
Sau khi đánh dấu đủ 5 điểm, ta dùng thước để nối các điểm này theo thứ tự từ Thứ Hai đến Thứ Sáu:
- Nối điểm (Thứ Hai, 90) với điểm (Thứ Ba, 120).
- Nối điểm (Thứ Ba, 120) với điểm (Thứ Tư, 100).
- Nối điểm (Thứ Tư, 100) với điểm (Thứ Năm, 110).
- Nối điểm (Thứ Năm, 110) với điểm (Thứ Sáu, 130).
Ta sẽ thu được một đường gấp khúc biểu diễn sự thay đổi số ổ bánh mì bán được trong tuần.
Bước 5: Hoàn thiện biểu đồ
- Tên biểu đồ: Đặt tên cho biểu đồ là “Biểu đồ thể hiện số ổ bánh mì bán được tại căng tin trường Kim Đồng trong tuần”.
- Trục tung: Ghi chú rõ đơn vị là “Số ổ bánh mì”.
- Trục hoành: Ghi chú rõ là “Các ngày trong tuần”.
- Ghi chú giá trị: Có thể ghi các giá trị 90, 120, 100, 110, 130 tại các đỉnh tương ứng của đường gấp khúc để người đọc dễ dàng nhận biết chính xác số lượng bán được mỗi ngày.

Hình ảnh trên minh họa kết quả cuối cùng của quá trình vẽ biểu đồ đoạn thẳng, thể hiện số ổ bánh mì bán được qua các ngày trong tuần.
Mẹo kiểm tra:
Sau khi vẽ xong, hãy kiểm tra lại xem các điểm dữ liệu trên biểu đồ có khớp với số liệu trong bảng ban đầu không. Đảm bảo các khoảng cách trên cả hai trục là đều nhau và hợp lý. Tên biểu đồ và nhãn trục cần rõ ràng, dễ hiểu.
Lỗi hay gặp:
- Chọn khoảng chia trên trục tung không đều hoặc không phù hợp, làm biểu đồ bị méo mó hoặc khó đọc.
- Nối sai thứ tự các điểm dữ liệu, dẫn đến đường gấp khúc không phản ánh đúng diễn biến của dữ liệu.
- Quên đặt tên cho biểu đồ hoặc nhãn cho các trục, làm người xem không hiểu biểu đồ đang nói về cái gì.
- Sử dụng nhầm biểu đồ cột thay vì biểu đồ đoạn thẳng theo yêu cầu.
Đáp Án/Kết Quả
Biểu đồ đoạn thẳng đã được vẽ, thể hiện rõ ràng số lượng ổ bánh mì bán được tại căng tin trường Kim Đồng vào các ngày trong tuần. Từ biểu đồ này, ta có thể dễ dàng nhận thấy xu hướng bán hàng trong tuần, ví dụ như ngày nào bán được nhiều nhất, ngày nào bán được ít nhất, và sự tăng/giảm số lượng qua từng ngày. Cụ thể, dựa trên biểu đồ đã vẽ (và dữ liệu giả định), có thể thấy lượng bánh mì bán ra biến động trong tuần, với ngày Thứ Sáu có vẻ là ngày bán được nhiều nhất, và ngày Thứ Hai có thể là ngày bán được ít nhất.
Việc hoàn thành bài tập vẽ biểu đồ đoạn thẳng này không chỉ giúp các em lớp 7 ôn tập kiến thức toán học mà còn rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích và biểu diễn dữ liệu một cách trực quan và chính xác. Hãy nhớ áp dụng đúng các bước đã hướng dẫn để có được một biểu đồ chuẩn xác và dễ hiểu.
Ngày chỉnh sửa nội dung mới nhất January 8, 2026 by Thầy Đông

Thầy Đông – Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, giáo viên luyện thi THPT
Thầy Đông bắt đầu sự nghiệp tại một trường THPT ở quê nhà, sau đó trúng tuyển giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội nhờ chuyên môn vững và kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Với nhiều năm đồng hành cùng học sinh, thầy được biết đến bởi phong cách giảng dạy rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi. Hiện thầy giảng dạy tại dehocsinhgioi, tiếp tục truyền cảm hứng học tập cho học sinh cấp 3 thông qua các bài giảng súc tích, thực tiễn và giàu nhiệt huyết.
