Giải Toán lớp 4 trang 100 Kết nối tri thức: Khám phá đường thẳng song song và vuông góc

Chào mừng các em đến với bài viết giải toán lớp 4 trang 100 thuộc bộ sách Kết nối tri thức. Trong bài học này, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu sâu hơn về khái niệm hai đường thẳng song song và hai đường thẳng vuông góc thông qua các bài tập thực tế. Các em sẽ được rèn luyện kỹ năng nhận diện, phân tích và áp dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề toán học, đặc biệt là với các hình học lớp 4.

Đề Bài

Bài 3: Việt dùng que tính xếp thành 4 chữ cái sau:

Hỏi chữ cái nào vừa có các que tính được xếp song song vừa có các que tính được xếp vuông góc?

Bài 4: Cho hình vẽ dưới đây. Biết Rô-bốt ở ngôi nhà màu vàng. Nhà của Mai và nhà của Rô-bốt ở hai đường song song với nhau. Hỏi trong các ngôi nhà A, B, C, D, đâu là nhà của Mai?

Sơ đồ các ngôi nhà và đường song song

Bài 5: Cho các hình vẽ sau:

a) Những hình nào có cặp cạnh song song với nhau?
b) Những hình nào có cặp cạnh vuông góc với nhau?

Phân Tích Yêu Cầu

Các bài tập trong trang 100 này tập trung vào việc nhận biết và phân biệt hai khái niệm quan trọng trong hình học: đường thẳng song song và đường thẳng vuông góc.

• Bài 3 yêu cầu học sinh quan sát các chữ cái được tạo bởi que tính và xác định chữ cái nào thể hiện cả hai mối quan hệ song song và vuông góc giữa các “đoạn thẳng” (que tính).
• Bài 4 là bài toán ứng dụng thực tế về đường thẳng song song. Học sinh cần dựa vào thông tin về hai ngôi nhà nằm trên hai đường thẳng song song để xác định vị trí nhà của Mai.
• Bài 5 yêu cầu học sinh phân loại các hình đã cho dựa trên việc chúng có các cặp cạnh song song hoặc vuông góc với nhau hay không.

Kiến Thức/Nền Tảng Cần Dùng

Để giải quyết các bài tập này, chúng ta cần nắm vững các khái niệm sau:

1. Hai đường thẳng song song: Hai đường thẳng không bao giờ cắt nhau, dù có kéo dài mãi mãi. Trên mặt phẳng, hai đường thẳng song song với nhau nếu chúng không có điểm chung.
2. Hai đường thẳng vuông góc: Hai đường thẳng cắt nhau và tạo thành bốn góc vuông (mỗi góc 90 độ).

Trong các bài tập này, chúng ta sẽ làm việc với các đoạn thẳng là các cạnh của chữ cái hoặc hình vẽ. Các đoạn thẳng này có thể được xem là một phần của đường thẳng.

• Khái niệm song song: Hai đoạn thẳng song song nếu chúng nằm trên hai đường thẳng song song.
• Khái niệm vuông góc: Hai đoạn thẳng vuông góc nếu chúng nằm trên hai đường thẳng vuông góc.

Chúng ta sẽ sử dụng các ký hiệu toán học để biểu diễn:

• Đường thẳng a song song với đường thẳng b được ký hiệu là: a parallel b
• Đường thẳng a vuông góc với đường thẳng b được ký hiệu là: a perp b

Hướng Dẫn Giải Chi Tiết

Giải Bài 3

Việt dùng que tính xếp thành 4 chữ cái. Chúng ta cần xem xét từng chữ cái:

• Chữ E: Có 4 que tính. Hai que tính nằm ngang ở trên và dưới có thể coi là song song với nhau. Hai que tính thẳng đứng ở giữa có thể coi là song song với nhau. Ngoài ra, các que tính thẳng đứng vuông góc với các que tính nằm ngang. Vậy chữ E vừa có các que tính song song, vừa có các que tính vuông góc.
• Chữ A: Có 3 que tính. Hai que tính tạo thành cạnh bên có thể coi là song song. Que tính ngang ở dưới tạo với hai que tính kia các góc không phải là góc vuông.
• Chữ H: Có 3 que tính. Hai que tính thẳng đứng có thể coi là song song. Que tính ngang ở giữa song song với các cạnh đáy (nếu có). Que tính ngang này vuông góc với hai que tính thẳng đứng. Vậy chữ H cũng có các que tính song song và vuông góc.
• Chữ M: Có 4 que tính. Các que tính tạo thành hình chữ M không có cặp nào song song hoặc vuông góc theo nghĩa thông thường của đường thẳng.

Mẹo kiểm tra: Hãy tưởng tượng các que tính là một phần của đường thẳng. Quan sát xem các đường thẳng đó có cắt nhau không (vuông góc hoặc xiên góc) hay song song.

Lỗi hay gặp: Nhầm lẫn giữa việc các đoạn thẳng có song song/vuông góc với nhau hay không khi chúng không nằm trên cùng một đường thẳng hoặc không kéo dài ra vô hạn.

Đáp án: Chữ cái E và H vừa có các que tính được xếp song song vừa có các que tính được xếp vuông góc.

Giải Bài 4

Bài toán cho biết nhà của Rô-bốt và nhà của Mai nằm trên hai đường thẳng song song với nhau. Quan sát hình vẽ, chúng ta thấy:

• Ngôi nhà màu vàng là nhà của Rô-bốt.
• Ngôi nhà A nằm trên một đường thẳng khác, không song song với đường thẳng chứa nhà Rô-bốt.
• Ngôi nhà B nằm trên một đường thẳng song song với đường thẳng chứa nhà Rô-bốt.
• Ngôi nhà C nằm trên một đường thẳng khác, không song song với đường thẳng chứa nhà Rô-bốt.
• Ngôi nhà D nằm trên một đường thẳng khác, không song song với đường thẳng chứa nhà Rô-bốt.

Mẹo kiểm tra: Dùng thước kẻ hoặc cạnh của tờ giấy để kiểm tra xem đường thẳng đi qua nhà Rô-bốt có song song với đường thẳng đi qua nhà A, B, C, D hay không.

Lỗi hay gặp: Chọn nhầm ngôi nhà do nhìn hình ảnh không chính xác hoặc không hiểu rõ khái niệm hai đường thẳng song song.

Đáp án: Nhà của Mai là ngôi nhà B.

Giải Bài 5

Chúng ta cần xem xét từng hình và xác định các cặp cạnh song song và vuông góc.

a) Những hình nào có cặp cạnh song song với nhau?

• Hình 1 (Hình vuông): Có 2 cặp cạnh đối diện song song với nhau.
• Hình 2 (Hình chữ nhật): Có 2 cặp cạnh đối diện song song với nhau.
• Hình 3 (Hình bình hành): Có 2 cặp cạnh đối diện song song với nhau.
• Hình 4 (Hình tam giác vuông): Chỉ có 2 cạnh góc vuông, không có cặp cạnh nào song song.
• Hình 5 (Hình thang cân): Có một cặp cạnh đáy song song với nhau.
• Hình 6 (Hình thoi): Có 2 cặp cạnh đối diện song song với nhau.

b) Những hình nào có cặp cạnh vuông góc với nhau?

• Hình 1 (Hình vuông): Có 4 cặp cạnh liền kề vuông góc với nhau.
• Hình 2 (Hình chữ nhật): Có 4 cặp cạnh liền kề vuông góc với nhau.
• Hình 3 (Hình bình hành): Các cạnh không vuông góc với nhau (trừ trường hợp đặc biệt là hình vuông).
• Hình 4 (Hình tam giác vuông): Có 2 cạnh góc vuông tạo thành một cặp cạnh vuông góc với nhau.
• Hình 5 (Hình thang cân): Các cạnh không vuông góc với nhau (trừ trường hợp đặc biệt).
• Hình 6 (Hình thoi): Các cạnh không vuông góc với nhau (trừ trường hợp đặc biệt là hình vuông).

Mẹo kiểm tra: Sử dụng ê-ke để kiểm tra xem các cạnh có tạo thành góc vuông hay không. Đối với cạnh song song, hãy tưởng tượng kéo dài chúng ra xem chúng có bao giờ cắt nhau không.

Lỗi hay gặp: Nhầm lẫn giữa cạnh song song và cạnh kề nhau, hoặc nhầm lẫn góc vuông với các loại góc khác.

Đáp án:
a) Những hình có cặp cạnh song song với nhau là: 1, 2, 3, 5, 6.
b) Những hình có cặp cạnh vuông góc với nhau là: 1, 2, 4.

Đáp Án/Kết Quả

• Bài 3: Chữ cái E và H thể hiện cả hai mối quan hệ song song và vuông góc giữa các que tính.
• Bài 4: Nhà của Mai là ngôi nhà B, vì nó nằm trên đường thẳng song song với đường thẳng chứa nhà Rô-bốt.
• Bài 5:
  • Các hình có cặp cạnh song song là: Hình 1, 2, 3, 5, 6.
  • Các hình có cặp cạnh vuông góc là: Hình 1, 2, 4.

Kết Luận

Qua bài tập giải toán lớp 4 trang 100 này, các em đã củng cố kiến thức về hai đường thẳng song song và vuông góc. Việc nhận biết chính xác các mối quan hệ này là nền tảng quan trọng cho các bài học hình học phức tạp hơn. Hãy luyện tập thêm để thành thạo các kỹ năng này nhé!

Ngày chỉnh sửa nội dung mới nhất January 14, 2026 by Thầy Đông

Thầy Đông

Thầy Đông – Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, giáo viên luyện thi THPT
Thầy Đông bắt đầu sự nghiệp tại một trường THPT ở quê nhà, sau đó trúng tuyển giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội nhờ chuyên môn vững và kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Với nhiều năm đồng hành cùng học sinh, thầy được biết đến bởi phong cách giảng dạy rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi. Hiện thầy giảng dạy tại dehocsinhgioi, tiếp tục truyền cảm hứng học tập cho học sinh cấp 3 thông qua các bài giảng súc tích, thực tiễn và giàu nhiệt huyết.