Hướng Dẫn Chi Tiết Giải Toán Lớp 5 Trang 171, 172 SGK: Vận Tốc, Quãng Đường, Thời Gian

Chào mừng các em đến với bài viết chi tiết về giải toán lớp 5 trang 171, 172 SGK. Chuyên mục này sẽ cung cấp phương pháp giải bài tập một cách rõ ràng, dễ hiểu, giúp các em nắm vững kiến thức về vận tốc, quãng đường và thời gian. Qua đó, các em có thể tự tin chinh phục mọi dạng bài tập liên quan, đặc biệt là các bài luyện tập trong sách giáo khoa.

Đề Bài

Dưới đây là các bài tập từ Sách giáo khoa Toán lớp 5 trang 171 và 172. Các em hãy đọc kỹ từng đề bài để xác định yêu cầu và dữ kiện.

Bài 1 – Giải Toán lớp 5 trang 171 SGK

Đề bài:
a) Tìm vận tốc của một ô tô đi được 120km trong 2 giờ 30 phút.
b) Bình đi xe đạp với vận tốc 15km/giờ từ nhà đến bến xe mất nửa giờ. Hỏi nhà Bình cách bến xe bao xa?
c) Một người đi bộ với vận tốc 5km/giờ và đi được quãng đường 6km. Hỏi người đó đã đi trong thời gian bao lâu?

Bài 2 – Giải Toán lớp 5 trang 171, 172

Đề bài:
Một ô tô và một xe máy xuất phát cùng một lúc từ A đến B. Quãng đường AB dài 90km. Hỏi ô tô đến B trước xe máy bao lâu, biết thời gian ô tô đi là 1,5 giờ và vận tốc ô tô gấp 2 lần vận tốc xe máy?

Phân Tích Yêu Cầu

Mục tiêu chính của các bài tập này là ôn tập và vận dụng công thức cơ bản trong mối quan hệ giữa vận tốc, quãng đường và thời gian. Chúng ta cần xác định rõ đại lượng nào đã biết và đại lượng nào cần tìm trong mỗi bài toán.

• Bài 1: Yêu cầu tìm lần lượt vận tốc, quãng đường và thời gian dựa trên các dữ kiện đã cho.
• Bài 2: Yêu cầu so sánh thời gian di chuyển giữa hai phương tiện, dựa trên quãng đường chung và mối quan hệ về vận tốc.

Kiến Thức/Nền Tảng Cần Dùng

Để giải quyết các bài toán này, các em cần nhớ rõ công thức tính vận tốc, quãng đường và thời gian:

• Quãng đường (S): Là độ dài của một chuyển động. Công thức tính là:
  S = v \times t
  Trong đó:

  • S là quãng đường.
  • v là vận tốc.
  • t là thời gian.

• Vận tốc (v): Là quãng đường đi được trong một đơn vị thời gian. Công thức tính là:
  v = S : t
  Trong đó:

  • v là vận tốc.
  • S là quãng đường.
  • t là thời gian.

• Thời gian (t): Là khoảng thời gian diễn ra một chuyển động. Công thức tính là:
  t = S : v
  Trong đó:

  • t là thời gian.
  • S là quãng đường.
  • v là vận tốc.

Lưu ý về đơn vị đo:
Khi sử dụng các công thức trên, các đơn vị đo phải tương ứng với nhau.

• Nếu vận tốc đo bằng km/giờ, thì quãng đường phải đo bằng km và thời gian đo bằng giờ.
• Nếu vận tốc đo bằng m/giây, thì quãng đường phải đo bằng mét và thời gian đo bằng giây.

Các bài tập này sẽ yêu cầu chúng ta chuyển đổi các đơn vị thời gian như giờ sang phút hoặc ngược lại, hoặc tính toán với số thập phân.

Hướng Dẫn Giải Chi Tiết

Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào chi tiết cách giải từng bài tập.

Giải Bài 1

a) Tìm vận tốc của một ô tô đi được 120km trong 2 giờ 30 phút.

• Phân tích:

  • Đã biết quãng đường: S = 120 km.
  • Đã biết thời gian: t = 2 giờ 30 phút.
  • Cần tìm vận tốc (v).

• Kiến thức áp dụng: Công thức v = S : t.

• Các bước thực hiện:

  1. Đổi đơn vị thời gian: Thời gian là 2 giờ 30 phút. Ta cần đổi 30 phút sang giờ.
     Ta biết 1 giờ = 60 phút. Vậy 30 phút = 30 / 60 giờ = 0,5 giờ.
     Tổng thời gian là: 2 giờ + 0,5 giờ = 2,5 giờ.
     Hoặc có thể viết: 2 giờ 30 phút = 2 + \frac{30}{60} giờ = 2,5 giờ.

  2. Áp dụng công thức tính vận tốc:
     v = S : t = 120 km : 2,5 giờ

  3. Thực hiện phép chia:
     120 : 2,5
     Để thực hiện phép chia này, ta có thể nhân cả tử và mẫu với 10 để mất dấu phẩy:
     1200 : 25
1200 : 25 = 48

  • Mẹo kiểm tra: Lấy vận tốc (48 km/giờ) nhân với thời gian (2,5 giờ).
    48 \times 2,5 = 48 \times (2 + 0,5) = 48 \times 2 + 48 \times 0,5 = 96 + 24 = 120 km. Kết quả đúng với quãng đường đã cho.

  • Lỗi hay gặp: Quên đổi đơn vị thời gian sang giờ trước khi tính toán, dẫn đến kết quả sai.

• Đáp số: Vận tốc của ô tô là 48 km/giờ.

b) Bình đi xe đạp với vận tốc 15km/giờ từ nhà đến bến xe mất nửa giờ. Hỏi nhà Bình cách bến xe bao xa?

• Phân tích:

  • Đã biết vận tốc: v = 15 km/giờ.
  • Đã biết thời gian: t = nửa giờ = 0,5 giờ.
  • Cần tìm quãng đường (S).

• Kiến thức áp dụng: Công thức S = v \times t.

• Các bước thực hiện:

  1. Đổi đơn vị thời gian (nếu cần): “Nửa giờ” đã có thể hiểu là 0,5 giờ, đơn vị này phù hợp với vận tốc đo bằng km/giờ.

  2. Áp dụng công thức tính quãng đường:
     S = v \times t = 15 km/giờ times 0,5 giờ

  3. Thực hiện phép nhân:
     15 \times 0,5 = 7,5

  • Mẹo kiểm tra: Lấy quãng đường (7,5 km) chia cho vận tốc (15 km/giờ).
    7,5 : 15 = 0,5 giờ. Kết quả đúng với thời gian đã cho.

  • Lỗi hay gặp: Nhầm lẫn giữa các công thức tính vận tốc, quãng đường, thời gian.

• Đáp số: Nhà Bình cách bến xe 7,5 km.

c) Một người đi bộ với vận tốc 5km/giờ và đi được quãng đường 6km. Hỏi người đó đã đi trong thời gian bao lâu?

• Phân tích:

  • Đã biết vận tốc: v = 5 km/giờ.
  • Đã biết quãng đường: S = 6 km.
  • Cần tìm thời gian (t).

• Kiến thức áp dụng: Công thức t = S : v.

• Các bước thực hiện:

  1. Áp dụng công thức tính thời gian:
     t = S : v = 6 km : 5 km/giờ

  2. Thực hiện phép chia:
     6 : 5 = 1,2 giờ.

  3. Đổi đơn vị thời gian sang giờ và phút:
     1,2 giờ có nghĩa là 1 giờ và 0,2 giờ.
     Ta cần đổi 0,2 giờ sang phút.
     1 giờ = 60 phút.
     Vậy 0,2 giờ = 0,2 times 60 phút = 12 phút.
     Tổng thời gian là 1 giờ 12 phút.

  • Mẹo kiểm tra: Lấy quãng đường (6 km) chia cho thời gian (1,2 giờ).
    6 : 1,2 = 60 : 12 = 5 km/giờ. Kết quả đúng với vận tốc đã cho.

  • Lỗi hay gặp: Không đổi đơn vị thời gian sang giờ và phút khi kết quả có phần thập phân.

• Đáp số: Người đó đã đi trong 1 giờ 12 phút.

Giải Bài 2

Đề bài: Một ô tô và một xe máy xuất phát cùng một lúc từ A đến B. Quãng đường AB dài 90km. Hỏi ô tô đến B trước xe máy bao lâu, biết thời gian ô tô đi là 1,5 giờ và vận tốc ô tô gấp 2 lần vận tốc xe máy?

• Phân tích:

  • Đã biết quãng đường AB: S = 90 km.
  • Đã biết thời gian ô tô đi: t_ô tô = 1,5 giờ.
  • Quan hệ vận tốc: v_ô tô = 2 times v_xe máy.
  • Cần tìm hiệu thời gian: t_xe máy - t_ô tô.

• Các bước thực hiện:

  1. Đổi đơn vị thời gian ô tô (nếu cần): 1,5 giờ = 1 giờ 30 phút. Đơn vị này đã phù hợp để tính toán.

  2. Tính vận tốc của ô tô:
     Ta có S = 90 km và t_ô tô = 1,5 giờ.
     Áp dụng công thức v = S : t:
     v_ô tô = 90 : 1,5 = 900 : 15 = 60 km/giờ.

  3. Tính vận tốc của xe máy:
     Biết v_ô tô = 2 times v_xe máy, nên v_xe máy = v_ô tô : 2.
     v_xe máy = 60 : 2 = 30 km/giờ.

  4. Tính thời gian xe máy đi từ A đến B:
     Ta có S = 90 km và v_xe máy = 30 km/giờ.
     Áp dụng công thức t = S : v:
     t_xe máy = 90 : 30 = 3 giờ.

  5. Tính xem ô tô đến B trước xe máy bao lâu:
     Hiệu thời gian là t_xe máy - t_ô tô.
     3 giờ – 1,5 giờ = 1,5 giờ.

  • Mẹo kiểm tra:

    • Ô tô đi hết 1,5 giờ.
    • Xe máy đi hết 3 giờ.
    • Vận tốc ô tô là 60 km/giờ, vận tốc xe máy là 30 km/giờ. Đúng là vận tốc ô tô gấp đôi vận tốc xe máy.
    • Quãng đường cả hai đi là 90 km.
    • Chênh lệch thời gian là 3 - 1,5 = 1,5 giờ. Mọi thứ đều khớp.

  • Lỗi hay gặp: Nhầm lẫn giữa việc gấp đôi vận tốc và gấp đôi thời gian, hoặc quên tính vận tốc/thời gian của xe máy.

• Đáp số: Ô tô đến B trước xe máy 1,5 giờ (hoặc 1 giờ 30 phút).

Đáp Án/Kết Quả

Tổng kết lại kết quả của các bài tập:

• Bài 1:

  • a) Vận tốc ô tô là 48 km/giờ.
  • b) Nhà Bình cách bến xe 7,5 km.
  • c) Người đi bộ đã đi trong 1 giờ 12 phút.

• Bài 2: Ô tô đến B trước xe máy 1,5 giờ.

Việc nắm vững các công thức cơ bản và cách đổi đơn vị sẽ giúp các em giải quyết thành công những bài toán về vận tốc, quãng đường và thời gian. Chúc các em học tốt!

Ngày chỉnh sửa nội dung mới nhất January 9, 2026 by Thầy Đông

Thầy Đông

Thầy Đông – Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, giáo viên luyện thi THPT
Thầy Đông bắt đầu sự nghiệp tại một trường THPT ở quê nhà, sau đó trúng tuyển giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội nhờ chuyên môn vững và kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Với nhiều năm đồng hành cùng học sinh, thầy được biết đến bởi phong cách giảng dạy rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi. Hiện thầy giảng dạy tại dehocsinhgioi, tiếp tục truyền cảm hứng học tập cho học sinh cấp 3 thông qua các bài giảng súc tích, thực tiễn và giàu nhiệt huyết.