Giải Toán Có Lời Văn Lớp 3 Nâng Cao: Bài Tập Đầy Đủ & Chi Tiết

by Thầy Đông · January 8, 2026

Rate this post

Chào mừng các em đến với kho tài liệu giải toán lớp 3 nâng cao! Bài viết này tổng hợp các bài toán có lời văn thuộc dạng nâng cao, kèm theo đáp án và hướng dẫn giải chi tiết, giúp các em chinh phục môn Toán một cách tự tin. Với mục tiêu giải toán có lời văn lớp 3 nâng cao có đáp án, chúng tôi cam kết mang đến cho các em những kiến thức bổ ích, phương pháp giải khoa học và cách trình bày logic.

Đề Bài

Cho các bài toán sau:

Một cửa hàng buổi sáng bán được 125 kg gạo. Buổi chiều bán được số gạo gấp đôi buổi sáng. Hỏi cả hai buổi cửa hàng bán được bao nhiêu ki-lô-gam gạo?
Trong kho có 3 thùng dầu, mỗi thùng chứa 15 lít. Người ta lấy ra 25 lít dầu. Hỏi trong kho còn lại bao nhiêu lít dầu?
Mẹ đi chợ mua 5 quả cam, mỗi quả cân nặng 120g. Mẹ mua thêm 3 quả táo, mỗi quả cân nặng 150g. Hỏi mẹ mua tất cả bao nhiêu gam hoa quả?
Bác Lan hái được 45 bông hoa hồng. Bác bán đi 18 bông. Bác đem số hoa còn lại chia đều vào 3 lọ. Hỏi mỗi lọ có bao nhiêu bông hoa hồng?
Một hình chữ nhật có chiều dài là 30 cm, chiều rộng là 20 cm. Tính diện tích hình chữ nhật đó.
Có 350 viên bi, chia đều cho 5 bạn. Hỏi mỗi bạn được bao nhiêu viên bi?
Một người đi xe máy trong 2 giờ, mỗi giờ đi được 45 km. Hỏi người đó đã đi được bao nhiêu ki-lô-mét?
Một trang trại có 45 con gà, số vịt nhiều hơn số gà là 15 con. Hỏi trang trại có tất cả bao nhiêu con gà và vịt?

Phân Tích Yêu Cầu

Các bài toán trên thuộc dạng nâng cao lớp 3, đòi hỏi học sinh phải kết hợp nhiều phép tính (cộng, trừ, nhân, chia) và suy luận logic để tìm ra đáp án cuối cùng. Mỗi bài toán cung cấp các dữ kiện nhất định và yêu cầu tìm một giá trị chưa biết dựa trên các dữ kiện đó. Học sinh cần đọc kỹ đề, xác định “cái gì đã biết”, “cái gì cần tìm” và lựa chọn phép toán phù hợp.

Kiến Thức/Nền Tảng Cần Dùng

Để giải quyết các bài toán này, các em cần nắm vững các kiến thức sau:

Phép nhân: Sử dụng khi tính tổng của các số hạng bằng nhau hoặc khi cần tìm giá trị tăng lên theo bội số. Ví dụ: số lượng x giá trị mỗi loại = tổng giá trị.
Phép chia: Sử dụng khi cần phân chia một số lượng thành các phần bằng nhau. Ví dụ: tổng số lượng / số phần = số lượng mỗi phần.
Phép cộng: Sử dụng để tìm tổng khi gộp các số lượng lại với nhau hoặc khi tìm giá trị lớn hơn. Ví dụ: số lượng 1 + số lượng 2 = tổng số lượng.
Phép trừ: Sử dụng để tìm phần còn lại sau khi bớt đi một phần, hoặc tìm hiệu giữa hai số. Ví dụ: tổng số lượng - số lượng đã bớt = số lượng còn lại.
Các bài toán có lời văn hai bước: Đây là dạng bài yêu cầu thực hiện hai phép tính liên tiếp để ra đáp án. Bước đầu tiên thường là tìm một giá trị trung gian, sau đó dùng giá trị đó để thực hiện phép tính thứ hai.
Đơn vị đo lường: Cần chú ý đơn vị của các đại lượng trong bài (kg, lít, gam, cm, bông hoa, con, km, giờ…).

Công thức tính diện tích hình chữ nhật:
$\text{Diện tích} = \text{chiều dài} \times \text{chiều rộng}$

Hướng Dẫn Giải Chi Tiết

Bài 1: Một cửa hàng buổi sáng bán được 125 kg gạo. Buổi chiều bán được số gạo gấp đôi buổi sáng. Hỏi cả hai buổi cửa hàng bán được bao nhiêu ki-lô-gam gạo?

Phân tích:
- Buổi sáng bán: 125 kg gạo.
- Buổi chiều bán: Gấp đôi buổi sáng.
- Cần tìm: Tổng số gạo bán cả hai buổi.
Bước 1: Tìm số gạo bán buổi chiều.
Số gạo buổi chiều bán được là: $125 \times 2 = 250 , \text{kg}$
Bước 2: Tìm tổng số gạo bán cả hai buổi.
Cả hai buổi cửa hàng bán được số ki-lô-gam gạo là: $125 + 250 = 375 , \text{kg}$
Mẹo kiểm tra: Số gạo buổi chiều phải lớn hơn buổi sáng. Tổng số gạo phải lớn hơn số gạo buổi sáng và buổi chiều cộng lại. 125 + 250 = 375. Đúng.
Lỗi hay gặp: Nhầm lẫn “gấp đôi” với “thêm 2 lần” hoặc chỉ tính số gạo bán buổi chiều mà quên tính tổng.

Bài 2: Trong kho có 3 thùng dầu, mỗi thùng chứa 15 lít. Người ta lấy ra 25 lít dầu. Hỏi trong kho còn lại bao nhiêu lít dầu?

Phân tích:
- Số thùng dầu: 3 thùng.
- Mỗi thùng chứa: 15 lít.
- Số dầu lấy ra: 25 lít.
- Cần tìm: Số lít dầu còn lại.
Bước 1: Tìm tổng số lít dầu trong kho.
Ban đầu trong kho có số lít dầu là: $15 \times 3 = 45 , \text{lít}$
Bước 2: Tìm số lít dầu còn lại.
Trong kho còn lại số lít dầu là: $45 - 25 = 20 , \text{lít}$
Mẹo kiểm tra: Tổng số dầu ban đầu phải lớn hơn số dầu lấy ra. Số dầu còn lại phải là một số dương. 15 x 3 = 45, 45 - 25 = 20. Đúng.
Lỗi hay gặp: Quên tính tổng số dầu ban đầu mà lấy 15 trừ 25.

Bài 3: Mẹ đi chợ mua 5 quả cam, mỗi quả cân nặng 120g. Mẹ mua thêm 3 quả táo, mỗi quả cân nặng 150g. Hỏi mẹ mua tất cả bao nhiêu gam hoa quả?

Phân tích:
- Cam: 5 quả, mỗi quả 120g.
- Táo: 3 quả, mỗi quả 150g.
- Cần tìm: Tổng khối lượng hoa quả (cam + táo).
Bước 1: Tìm tổng khối lượng cam.
Tổng khối lượng cam mẹ mua là: $120 \times 5 = 600 , \text{g}$
Bước 2: Tìm tổng khối lượng táo.
Tổng khối lượng táo mẹ mua là: $150 \times 3 = 450 , \text{g}$
Bước 3: Tìm tổng khối lượng tất cả hoa quả.
Mẹ mua tất cả số gam hoa quả là: $600 + 450 = 1050 , \text{g}$
Mẹo kiểm tra: Khối lượng cam và táo đều được tính đúng. Tổng khối lượng phải lớn hơn khối lượng từng loại. 120 x 5 = 600, 150 x 3 = 450, 600 + 450 = 1050. Đúng.
Lỗi hay gặp: Nhầm lẫn đơn vị đo hoặc chỉ tính khối lượng một loại hoa quả.

Bài 4: Bác Lan hái được 45 bông hoa hồng. Bác bán đi 18 bông. Bác đem số hoa còn lại chia đều vào 3 lọ. Hỏi mỗi lọ có bao nhiêu bông hoa hồng?

Phân tích:
- Hoa hồng hái được: 45 bông.
- Số hoa bán đi: 18 bông.
- Số lọ chia đều: 3 lọ.
- Cần tìm: Số hoa trong mỗi lọ.
Bước 1: Tìm số hoa còn lại sau khi bán.
Số hoa hồng còn lại là: $45 - 18 = 27 , \text{bông}$
Bước 2: Tìm số hoa trong mỗi lọ.
Mỗi lọ có số bông hoa hồng là: $27 div 3 = 9 , \text{bông}$
Mẹo kiểm tra: Số hoa còn lại phải nhỏ hơn số hoa ban đầu. Số hoa mỗi lọ phải là một số nguyên (hoặc kết quả chia hết). 45 - 18 = 27, 27 / 3 = 9. Đúng.
Lỗi hay gặp: Chia luôn 45 cho 3 hoặc quên bước trừ hoa đã bán.

Bài 5: Một hình chữ nhật có chiều dài là 30 cm, chiều rộng là 20 cm. Tính diện tích hình chữ nhật đó.

Phân tích:
- Dạng hình: Hình chữ nhật.
- Chiều dài: 30 cm.
- Chiều rộng: 20 cm.
- Cần tìm: Diện tích hình chữ nhật.
Áp dụng công thức tính diện tích:
Diện tích hình chữ nhật là: $30 \times 20 = 600 , \text{cm}^2$
Mẹo kiểm tra: Phép nhân 30 x 20. 3 x 2 = 6, thêm hai số 0. Kết quả là 600. Đúng.
Lỗi hay gặp: Nhầm lẫn công thức tính diện tích với chu vi, hoặc quên đơn vị cm^2.

Bài 6: Có 350 viên bi, chia đều cho 5 bạn. Hỏi mỗi bạn được bao nhiêu viên bi?

Phân tích:
- Tổng số bi: 350 viên.
- Số bạn chia: 5 bạn.
- Cần tìm: Số bi mỗi bạn nhận được.
Áp dụng phép chia:
Mỗi bạn được số viên bi là: $350 div 5 = 70 , \text{viên bi}$
Mẹo kiểm tra: Thử lại bằng phép nhân: 70 x 5 = 350. Đúng.
Lỗi hay gặp: Thực hiện phép chia sai.

Bài 7: Một người đi xe máy trong 2 giờ, mỗi giờ đi được 45 km. Hỏi người đó đã đi được bao nhiêu ki-lô-mét?

Phân tích:
- Thời gian đi: 2 giờ.
- Quãng đường đi mỗi giờ: 45 km.
- Cần tìm: Tổng quãng đường đã đi.
Áp dụng phép nhân:
Người đó đã đi được số ki-lô-mét là: $45 \times 2 = 90 , \text{km}$
Mẹo kiểm tra: Quãng đường đi được bằng vận tốc nhân thời gian. 45 x 2 = 90. Đúng.
Lỗi hay gặp: Chia 45 cho 2 thay vì nhân.

Bài 8: Một trang trại có 45 con gà, số vịt nhiều hơn số gà là 15 con. Hỏi trang trại có tất cả bao nhiêu con gà và vịt?

Phân tích:
- Số gà: 45 con.
- Số vịt: Nhiều hơn gà 15 con.
- Cần tìm: Tổng số gà và vịt.
Bước 1: Tìm số vịt.
Số con vịt là: $45 + 15 = 60 , \text{con}$
Bước 2: Tìm tổng số gà và vịt.
Trang trại có tất cả số con gà và vịt là: $45 + 60 = 105 , \text{con}$
Mẹo kiểm tra: Số vịt nhiều hơn số gà. Tổng số gà và vịt phải lớn hơn số gà và số vịt cộng lại. 45 + 15 = 60, 45 + 60 = 105. Đúng.
Lỗi hay gặp: Nhầm lẫn “nhiều hơn” với “gấp đôi” hoặc chỉ tính số vịt mà quên tính tổng.

Đáp Án/Kết Quả

Cả hai buổi cửa hàng bán được: $375 , \text{kg}$ gạo.
Trong kho còn lại: $20 , \text{lít}$ dầu.
Mẹ mua tất cả: $1050 , \text{g}$ hoa quả.
Mỗi lọ có: $9 , \text{bông}$ hoa hồng.
Diện tích hình chữ nhật là: $600 , \text{cm}^2$ .
Mỗi bạn được: $70 , \text{viên bi}$ .
Người đó đã đi được: $90 , \text{km}$ .
Trang trại có tất cả: $105 , \text{con}$ gà và vịt.

Lời Kết

Việc nắm vững các dạng toán có lời văn nâng cao lớp 3 là nền tảng quan trọng giúp các em phát triển tư duy toán học và kỹ năng giải quyết vấn đề. Qua các bài tập và hướng dẫn chi tiết trên, hy vọng các em đã có thêm công cụ hữu ích để tự tin chinh phục mục tiêu giải toán có lời văn lớp 3 nâng cao có đáp án. Hãy luyện tập thường xuyên để nâng cao khả năng của mình nhé!

Ngày chỉnh sửa nội dung mới nhất January 8, 2026 by Thầy Đông

Thầy Đông

Thầy Đông – Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, giáo viên luyện thi THPT
Thầy Đông bắt đầu sự nghiệp tại một trường THPT ở quê nhà, sau đó trúng tuyển giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội nhờ chuyên môn vững và kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Với nhiều năm đồng hành cùng học sinh, thầy được biết đến bởi phong cách giảng dạy rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi. Hiện thầy giảng dạy tại dehocsinhgioi, tiếp tục truyền cảm hứng học tập cho học sinh cấp 3 thông qua các bài giảng súc tích, thực tiễn và giàu nhiệt huyết.