Giải Toán lớp 5 trang 106 Kết nối tri thức: Đường tròn

Chào mừng các em học sinh và quý thầy cô đến với bài viết tổng hợp lời giải chi tiết cho Giải Toán lớp 5 trang 106 Kết nối tri thức. Bài viết này sẽ tập trung vào các bài tập liên quan đến đường tròn, giúp các em nắm vững kiến thức và phương pháp giải một cách hiệu quả nhất. Với nội dung bám sát chương trình sách giáo khoa và hướng dẫn cụ thể, các em sẽ tự tin chinh phục mọi dạng bài tập về hình tròn.

Đề Bài

Bài 1:
a) Vẽ đường tròn tâm O bán kính 3 cm.
b) Vẽ đường tròn tâm I bán kính 35 mm.

Bài 2:
a) Quan sát rồi vẽ hình theo hướng dẫn.

• Bước 1: Vẽ đường tròn tâm S bán kính 25 mm và đường tròn tâm S bán kính 7 cm.
• Bước 2: Lấy điểm E trên đường tròn tâm S bán kính 7 cm vừa vẽ. Vẽ đường tròn tâm E bán kính 15 mm và đường tròn tâm E bán kính 3 cm.
• Bước 3: Lấy điểm M trên đường tròn tâm E bán kính 3 cm vừa vẽ. Vẽ đường tròn tâm M bán kính 12 mm.
  b) Em hãy tô màu và trang trí các hình tròn để được mô hình Trái Đất, Mặt Trời và Mặt Trăng (theo mẫu).

Phân Tích Yêu Cầu

Các bài tập trang 106 sách Toán lớp 5, thuộc chủ đề Đường tròn, Chu vi và Diện tích hình tròn, chủ yếu tập trung vào kỹ năng vẽ hình tròn với bán kính cho trước và sử dụng các đường tròn đồng tâm hoặc tâm khác nhau để tạo ra các hình phức tạp hơn. Yêu cầu chính là thực hành vẽ, đo đạc chính xác và áp dụng kiến thức về bán kính để dựng hình theo đúng mô tả. Bài 2 còn mở rộng thêm khía cạnh sáng tạo, trang trí hình vẽ.

Kiến Thức/Nền Tảng Cần Dùng

Để hoàn thành các bài tập này, các em cần nắm vững các khái niệm và công cụ sau:

1. Com pa: Là dụng cụ chính để vẽ đường tròn.
   • Một đầu có kim để cố định tâm đường tròn.
   • Một đầu có ruột chì để vạch đường tròn.
2. Thước kẻ: Dùng để đo chiều dài bán kính của đường tròn.
3. Khái niệm tâm đường tròn: Là điểm cố định mà mọi điểm trên đường tròn đều cách đều nó một khoảng bằng bán kính.
4. Khái niệm bán kính đường tròn: Là khoảng cách từ tâm đến bất kỳ điểm nào trên đường tròn. Ký hiệu là r.
5. Đơn vị đo độ dài: Cần biết cách đổi đơn vị đo độ dài, ví dụ từ milimét (mm) sang xentimét (cm), vì 10 mm = 1 cm.

Hướng Dẫn Giải Chi Tiết

Giải Toán lớp 5 trang 106 Bài 1:

a) Vẽ đường tròn tâm O bán kính 3 cm.

• Bước 1: Chuẩn bị dụng cụ: Lấy thước kẻ và com pa.
• Bước 2: Xác định bán kính: Dùng thước kẻ để xác định khoảng cách 3 cm. Đặt một đầu kim của com pa vào vạch số 0 trên thước, đầu chì vạch đến vạch số 3.
• Bước 3: Đặt tâm: Chọn một điểm trên giấy làm tâm O. Đặt đầu kim của com pa vào đúng vị trí điểm O.
• Bước 4: Vẽ đường tròn: Giữ cố định đầu kim tại điểm O, quay đầu chì của com pa một vòng đều đặn. Đầu chì sẽ vạch nên đường tròn cần vẽ.

Mẹo kiểm tra: Sau khi vẽ, dùng thước đo khoảng cách từ tâm O đến bất kỳ điểm nào trên đường tròn. Khoảng cách này phải bằng 3 cm.

b) Vẽ đường tròn tâm I bán kính 35 mm.

• Bước 1: Đổi đơn vị: Vì chúng ta thường dùng cm để đo với com pa và thước kẻ, nên ta đổi 35 mm sang cm.
  Ta có: 35 mm = 3.5 cm.
• Bước 2: Chuẩn bị dụng cụ và xác định bán kính: Lấy thước kẻ và com pa. Dùng thước kẻ để xác định khoảng cách 3.5 cm (tức là giữa vạch 3 cm và 4 cm, lấy một nửa). Đặt đầu kim của com pa vào vạch 0 cm, đầu chì vạch đến vạch 3.5 cm.
• Bước 3: Đặt tâm: Chọn một điểm trên giấy làm tâm I. Đặt đầu kim của com pa vào đúng vị trí điểm I.
• Bước 4: Vẽ đường tròn: Giữ cố định đầu kim tại điểm I, quay đầu chì của com pa một vòng đều đặn. Đầu chì sẽ vạch nên đường tròn có tâm I và bán kính 3.5 cm (hoặc 35 mm).

Mẹo kiểm tra: Đo khoảng cách từ tâm I đến bất kỳ điểm nào trên đường tròn. Khoảng cách này phải bằng 3.5 cm.

Giải Toán lớp 5 trang 106 Bài 2:

a) Quan sát rồi vẽ hình theo hướng dẫn.

Bài tập này yêu cầu vẽ nhiều đường tròn có tâm và bán kính khác nhau, có thể lồng vào nhau hoặc có điểm chung.

• Bước 1: Vẽ đường tròn tâm S bán kính 25 mm và đường tròn tâm S bán kính 7 cm.

  • Đổi đơn vị: 25 mm = 2.5 cm.
  • Vẽ đường tròn thứ nhất: Đặt tâm S, dùng com pa với bán kính r1 = 2.5 cm.
  • Vẽ đường tròn thứ hai: Vẫn giữ nguyên tâm S, dùng com pa với bán kính r2 = 7 cm. Lưu ý, bán kính lớn hơn sẽ vẽ đường tròn bên ngoài.

• Bước 2: Lấy điểm E và vẽ tiếp các đường tròn.

  • Chọn một điểm E nằm trên đường tròn lớn có bán kính 7 cm vừa vẽ.
  • Từ điểm E làm tâm, vẽ đường tròn có bán kính r3 = 15 mm = 1.5 cm.
  • Từ điểm E làm tâm, vẽ đường tròn có bán kính r4 = 3 cm.

• Bước 3: Lấy điểm M và vẽ đường tròn cuối cùng.

  • Chọn một điểm M nằm trên đường tròn có bán kính 3 cm vừa vẽ ở bước 2.
  • Từ điểm M làm tâm, vẽ đường tròn có bán kính r5 = 12 mm = 1.2 cm.

Lỗi hay gặp:

• Quên đổi đơn vị mm sang cm, dẫn đến vẽ sai kích thước.
• Đặt sai tâm khi vẽ các đường tròn mới (tâm E hoặc M).
• Vẽ sai bán kính, không chính xác theo yêu cầu.

b) Em hãy tô màu và trang trí các hình tròn để được mô hình Trái Đất, Mặt Trời và Mặt Trăng (theo mẫu).

• Hướng dẫn: Sau khi hoàn thành các bước vẽ hình ở phần a), các em quan sát mẫu hình được gợi ý trong sách giáo khoa.
  • Thông thường, hình tròn lớn nhất có thể tượng trưng cho Mặt Trời.
  • Các hình tròn có kích thước trung bình hoặc nhỏ hơn có thể là Trái Đất hoặc Mặt Trăng.
  • Sử dụng màu sắc phù hợp để tô và trang trí các hình tròn theo ý tưởng của mình, tạo thành một mô hình vũ trụ nhỏ. Ví dụ: Mặt Trời màu vàng cam, Trái Đất màu xanh dương và xanh lá, Mặt Trăng màu xám.

Đáp Án/Kết Quả

• Bài 1: Học sinh vẽ được hai đường tròn theo đúng yêu cầu về tâm và bán kính.
  • Đường tròn tâm O bán kính 3 cm.
  • Đường tròn tâm I bán kính 3.5 cm (hoặc 35 mm).
• Bài 2:
  • Phần a): Học sinh vẽ được một hệ thống các đường tròn lồng vào nhau theo đúng các bước hướng dẫn.
  • Phần b): Học sinh tô màu và trang trí các hình tròn để tạo thành mô hình mong muốn.

Kết Luận

Việc luyện tập vẽ đường tròn với các bán kính khác nhau thông qua các bài tập Giải Toán lớp 5 trang 106 Kết nối tri thức không chỉ giúp các em rèn luyện kỹ năng sử dụng com pa và thước kẻ chính xác mà còn phát triển khả năng tư duy không gian và sự sáng tạo. Nắm vững cách xác định tâm và bán kính là chìa khóa để vẽ nên bất kỳ hình tròn nào một cách hoàn hảo.

Ngày chỉnh sửa nội dung mới nhất Tháng 1 6, 2026 by Thầy Đông

Thầy Đông

Thầy Đông – Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, giáo viên luyện thi THPT
Thầy Đông bắt đầu sự nghiệp tại một trường THPT ở quê nhà, sau đó trúng tuyển giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội nhờ chuyên môn vững và kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Với nhiều năm đồng hành cùng học sinh, thầy được biết đến bởi phong cách giảng dạy rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi. Hiện thầy giảng dạy tại dehocsinhgioi, tiếp tục truyền cảm hứng học tập cho học sinh cấp 3 thông qua các bài giảng súc tích, thực tiễn và giàu nhiệt huyết.