Giải Toán Lớp 5: Vận Tốc – Bài Tập SGK Cánh Diều Chi Tiết

Giới thiệu về giải toán lớp 5 vận tốc

Trong chương trình Toán lớp 5, khái niệm vận tốc là một chủ đề quan trọng, giúp học sinh làm quen với cách đo lường sự di chuyển của vật thể trong một đơn vị thời gian nhất định. Bài viết này sẽ cung cấp lời giải chi tiết cho các bài tập về vận tốc trong sách giáo khoa Toán lớp 5, bộ sách Cánh Diều, giúp các em học sinh nắm vững kiến thức và áp dụng hiệu quả vào các dạng bài tập tương tự. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu cách tính quãng đường, thời gian và vận tốc, cũng như các bài toán liên quan đến đổi đơn vị.

Đề Bài

Câu 1
Trả lời các câu hỏi:
a) Một ô tô đi được 65 km trong một giờ, vận tốc của ô tô đó là bao nhiêu ki-lô-mét trên giờ (km/h)?
b) Trong 1 giây, viên bi lăn được 9 cm, vận tốc của viên bi đó là bao nhiêu xăng-ti-mét trên giây (cm/giây)?
c) Trong 1 phút, Lân chạy được 300 m, vận tốc của Lân là bao nhiêu mét trên phút (m/phút)?

Câu 2
Tính vận tốc biết quãng đường và thời gian trong mỗi trường hợp sau:

Hình ảnh minh họa Câu 2

Câu 3
a) Một máy bay trong 3 giờ bay được quãng đường 2 850 km. Tính vận tốc của máy bay đó theo ki-lô-mét trên giờ (km/h).
b) Một người chạy 400 m hết 1 phút 20 giây. Tính vận tốc chạy của người đó theo mét trên giây (m/s).
c) Một con báo chạy được quãng đường 9,2 km hết 6 phút. Tính vận tốc của con báo đó theo ki-lô-mét trên giờ (km/h).

Câu 4
Đọc và nói cho bạn nghe thông tin về vận tốc của các con vật dưới đây:

Phân Tích Yêu Cầu

Các bài tập trong phần này đều xoay quanh khái niệm vận tốc trong chương trình Toán lớp 5. Yêu cầu chung là học sinh cần hiểu và áp dụng đúng công thức tính vận tốc, cũng như thực hiện các phép đổi đơn vị đo lường cho phù hợp. Cụ thể:

• Câu 1: Yêu cầu nhận biết và phát biểu trực tiếp vận tốc khi biết quãng đường và thời gian tương ứng.
• Câu 2: Yêu cầu tính toán vận tốc từ các số liệu về quãng đường và thời gian cho sẵn trong bảng.
• Câu 3: Đòi hỏi khả năng áp dụng công thức tính vận tốc kết hợp với việc đổi đơn vị đo thời gian và quãng đường để đưa về đơn vị yêu cầu.
• Câu 4: Rèn luyện kỹ năng đọc thông tin, phân tích và so sánh các đại lượng vận tốc được biểu thị dưới dạng hình ảnh.

Kiến Thức/Nền Tảng Cần Dùng

Để giải quyết các bài toán về vận tốc, chúng ta cần nắm vững các công thức và quy tắc sau:

1. Công thức tính vận tốc:
   Vận tốc cho biết quãng đường đi được trong một đơn vị thời gian. Công thức tính vận tốc là:
   v = s : t
   Trong đó:

   • v là vận tốc (đơn vị thường là km/h, m/s, cm/giây, m/phút…)
   • s là quãng đường (đơn vị tương ứng với vận tốc, ví dụ: km, m, cm…)
   • t là thời gian (đơn vị tương ứng với vận tốc, ví dụ: giờ, giây, phút…)

2. Các đơn vị đo vận tốc phổ biến:

   • Ki-lô-mét trên giờ (km/h)
   • Mét trên giây (m/s)
   • Xăng-ti-mét trên giây (cm/giây)
   • Mét trên phút (m/phút)

3. Quy tắc đổi đơn vị thời gian:

   • 1 giờ = 60 phút
   • 1 phút = 60 giây
   • 1 giờ = 3600 giây

4. Quy tắc đổi đơn vị quãng đường:

   • 1 km = 1000 m
   • 1 m = 100 cm

• Mẹo kiểm tra: Luôn đảm bảo đơn vị của quãng đường và thời gian phù hợp với đơn vị vận tốc cần tìm hoặc được cho. Ví dụ, nếu muốn tính vận tốc theo km/h, quãng đường phải là km và thời gian phải là giờ.

Hướng Dẫn Giải Chi Tiết

Câu 1: Nhận biết Vận Tốc

Đây là dạng bài tập cơ bản nhất, giúp học sinh làm quen với định nghĩa vận tốc.

a) Một ô tô đi được 65 km trong một giờ.
Theo định nghĩa, vận tốc là quãng đường đi được trong một đơn vị thời gian. Ở đây, ô tô đi được 65 km trong 1 giờ.
Vậy, vận tốc của ô tô đó là 65 km/h.

b) Trong 1 giây, viên bi lăn được 9 cm.
Viên bi lăn được 9 cm trong 1 giây.
Vậy, vận tốc của viên bi đó là 9 cm/giây.

c) Trong 1 phút, Lân chạy được 300 m.
Lân chạy được 300 m trong 1 phút.
Vậy, vận tốc của Lân là 300 m/phút.

Câu 2: Tính Vận Tốc Từ Quãng Đường và Thời Gian

Chúng ta áp dụng công thức v = s : t.

• Trường hợp 1: Quãng đường 50 km, thời gian 1 giờ.
  Vận tốc = Quãng đường : Thời gian
  Vận tốc = 50 km : 1 giờ = 50 km/h

  Hình ảnh minh họa cách giải Câu 2 (1)

• Trường hợp 2: Quãng đường 120 m, thời gian 30 giây.
  Vận tốc = Quãng đường : Thời gian
  Vận tốc = 120 m : 30 giây = 4 m/s

  Hình ảnh minh họa cách giải Câu 2 (2)

• Trường hợp 3: Quãng đường 45 km, thời gian 1 giờ 30 phút.
  Trước hết, ta cần đổi thời gian về đơn vị giờ. 30 phút = 0,5 giờ. Vậy 1 giờ 30 phút = 1,5 giờ.
  Vận tốc = Quãng đường : Thời gian
  Vận tốc = 45 km : 1,5 giờ = 30 km/h

  Hình ảnh minh họa cách giải Câu 2 (3)

• Trường hợp 4: Quãng đường 600 m, thời gian 2 phút.
  Vận tốc = Quãng đường : Thời gian
  Vận tốc = 600 m : 2 phút = 300 m/phút

  Hình ảnh minh họa cách giải Câu 2 (4)

• Lỗi hay gặp: Quên đổi đơn vị thời gian hoặc quãng đường, dẫn đến kết quả sai lệch.

Câu 3: Tính Vận Tốc Kết Hợp Đổi Đơn Vị

a) Một máy bay trong 3 giờ bay được quãng đường 2 850 km. Tính vận tốc của máy bay đó theo ki-lô-mét trên giờ (km/h).
Quãng đường s = 2 850 km
Thời gian t = 3 giờ
Vận tốc v = s : t = 2 850 : 3 = 950 km/h
Đáp số: Vận tốc của máy bay là 950 km/h.

b) Một người chạy 400 m hết 1 phút 20 giây. Tính vận tốc chạy của người đó theo mét trên giây (m/s).
Quãng đường s = 400 m
Thời gian t = 1 phút 20 giây. Ta cần đổi về giây: 1 phút = 60 giây. Vậy t = 60 + 20 = 80 giây.
Vận tốc v = s : t = 400 m : 80 giây = 5 m/s
Đáp số: Vận tốc chạy của người đó là 5 m/s.

c) Một con báo chạy được quãng đường 9,2 km hết 6 phút. Tính vận tốc của con báo đó theo ki-lô-mét trên giờ (km/h).
Quãng đường s = 9,2 km
Thời gian t = 6 phút. Ta cần đổi về giờ: 1 giờ = 60 phút, vậy 6 phút = 6/60 giờ = 0,1 giờ.
Vận tốc v = s : t = 9,2 km : 0,1 giờ = 92 km/h
Đáp số: Vận tốc của con báo đó là 92 km/h.

• Mẹo kiểm tra: Sau khi tính toán, hãy xem xét kết quả có hợp lý với thực tế không. Ví dụ, vận tốc của máy bay thường rất cao, trong khi vận tốc chạy bộ của người thì chậm hơn nhiều.

Câu 4: Đọc và Phân Tích Thông Tin Vận Tốc Động Vật

Hình ảnh cung cấp thông tin về vận tốc của các loài động vật. Chúng ta cần đọc và diễn giải thông tin này.

• Con Sư tử: Vận tốc có thể lên tới 80 km/h.
• Con Ngựa vằn: Vận tốc là 60 km/h.
• Con Hươu cao cổ: Vận tốc có thể lên tới 50 km/h.
• Con Gấu túi (Koala): Vận tốc chỉ khoảng 0,5 km/h.

Từ đó, ta có thể nói:

• Con Gấu túi có vận tốc chạy chậm nhất trong số các con vật được đưa ra.

• Con Sư tử có vận tốc chạy cao nhất trong số các con vật được đưa ra.

• Ngựa vằn chạy với vận tốc 60 km/h.

• Hươu cao cổ có thể đạt vận tốc lên tới 50 km/h.

• Lỗi hay gặp: Đọc sai số liệu hoặc nhầm lẫn đơn vị đo, dẫn đến nhận định sai về tốc độ của các con vật.

Đáp Án/Kết Quả

Tóm tắt kết quả các bài tập:

• Câu 1:
  a) 65 km/h
  b) 9 cm/giây
  c) 300 m/phút
• Câu 2:
  a) 50 km/h
  b) 4 m/s
  c) 30 km/h
  d) 300 m/phút
• Câu 3:
  a) 950 km/h
  b) 5 m/s
  c) 92 km/h
• Câu 4: Thông tin về vận tốc của các loài vật được đọc và phân tích (Sư tử nhanh nhất, Gấu túi chậm nhất).

Kết luận

Việc nắm vững khái niệm và công thức tính vận tốc là kỹ năng cơ bản nhưng vô cùng quan trọng trong chương trình Toán lớp 5. Thông qua các bài tập từ sách giáo khoa Cánh Diều, chúng ta đã cùng nhau ôn lại cách xác định vận tốc khi biết quãng đường và thời gian, cũng như rèn luyện kỹ năng đổi đơn vị đo lường. Hãy thường xuyên luyện tập để làm chủ hoàn toàn dạng bài tập về giải toán lớp 5 vận tốc này nhé!

Ngày chỉnh sửa nội dung mới nhất January 7, 2026 by Thầy Đông

Thầy Đông

Thầy Đông – Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, giáo viên luyện thi THPT
Thầy Đông bắt đầu sự nghiệp tại một trường THPT ở quê nhà, sau đó trúng tuyển giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội nhờ chuyên môn vững và kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Với nhiều năm đồng hành cùng học sinh, thầy được biết đến bởi phong cách giảng dạy rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi. Hiện thầy giảng dạy tại dehocsinhgioi, tiếp tục truyền cảm hứng học tập cho học sinh cấp 3 thông qua các bài giảng súc tích, thực tiễn và giàu nhiệt huyết.