Giải Toán 9 Tập 2 Bài 3 trang 14 (Cánh Diều)

by Thầy Đông · January 8, 2026

Rate this post

Chào mừng các em đến với bài giải chi tiết cho giải toán 9 tập 2 bài 3 trang 14 thuộc bộ sách Cánh Diều. Bài tập này giúp các em ôn tập và củng cố kiến thức về cách biểu diễn dữ liệu dưới dạng biểu đồ cột, một kỹ năng quan trọng trong việc phân tích và trình bày thông tin thống kê. Nắm vững cách vẽ và đọc biểu đồ sẽ hỗ trợ đắc lực cho các em trong quá trình học tập, đặc biệt là các dạng bài liên quan đến thống kê và xử lý dữ liệu.

Đề Bài

Bảng 13 biểu diễn số lượng các loại gạo đã bán trong tháng 01/2023 của một đại lí kinh doanh gạo:

Bảng 13 biểu diễn số lượng các loại gạo đã bán trong tháng 01/2023

Vẽ biểu đồ cột biểu diễn các số liệu đó.

Phân Tích Yêu Cầu

Bài toán yêu cầu chúng ta sử dụng dữ liệu được cung cấp trong Bảng 13 để vẽ một biểu đồ cột. Mục tiêu chính là minh họa trực quan số lượng các loại gạo đã bán ra trong một tháng cụ thể. Yêu cầu này đòi hỏi chúng ta phải hiểu rõ cấu trúc của bảng dữ liệu và các bước cơ bản để xây dựng một biểu đồ cột chuẩn xác.

Chúng ta cần xác định rõ các loại gạo là các danh mục (trục hoành) và số lượng bán ra là các giá trị tương ứng (trục tung). Việc biểu diễn này sẽ giúp người xem dễ dàng so sánh số lượng tiêu thụ giữa các loại gạo khác nhau và nhận diện loại gạo bán chạy nhất, bán chậm nhất.

Kiến Thức/Nền Tảng Cần Dùng

Để giải quyết bài toán này, chúng ta cần nắm vững các khái niệm và quy tắc sau:

Biểu đồ cột: Là một loại biểu đồ dùng các hình chữ nhật có chiều cao bằng nhau hoặc khác nhau để biểu diễn các giá trị của một tập hợp dữ liệu. Các hình chữ nhật này được đặt cạnh nhau, với khoảng cách bằng nhau, trên một trục ngang.
Cấu trúc biểu đồ cột:
- Trục tung: Thường biểu diễn tần số, số lượng, hoặc các đại lượng định lượng khác. Trục tung phải có các mốc chia đều nhau và được ghi nhãn rõ ràng.
- Trục hoành: Thường biểu diễn các danh mục, loại hình, hoặc các đại lượng định tính. Các danh mục này được liệt kê rõ ràng trên trục hoành.
- Cột: Mỗi cột đại diện cho một danh mục trên trục hoành. Chiều cao của cột tương ứng với giá trị của danh mục đó trên trục tung.
- Tiêu đề biểu đồ: Tóm tắt nội dung chính mà biểu đồ muốn truyền tải.
Các bước vẽ biểu đồ cột:
- Bước 1: Xác định dữ liệu: Đọc kỹ bảng số liệu, xác định rõ các danh mục và giá trị tương ứng.
- Bước 2: Chọn hệ trục tọa độ: Vẽ hai trục vuông góc với nhau. Trục tung thường đặt dọc và trục hoành đặt ngang.
- Bước 3: Ghi nhãn trục: Ghi tên các danh mục lên trục hoành (ví dụ: tên các loại gạo). Ghi thang đo và đơn vị (nếu có) cho trục tung (ví dụ: Số lượng bán ra (kg) hoặc Số lượng bán ra (tấn)). Đảm bảo các mốc chia trên trục tung là đều nhau.
- Bước 4: Vẽ cột: Dựa vào giá trị của từng danh mục, vẽ các hình chữ nhật (cột) có chiều cao tương ứng. Chiều rộng của các cột và khoảng cách giữa chúng cần đồng nhất để đảm bảo tính thẩm mỹ và dễ so sánh.
- Bước 5: Đặt tiêu đề: Viết tiêu đề rõ ràng cho biểu đồ.

Trong bài toán này, các loại gạo (gạo tẻ, gạo nếp, gạo thơm, gạo nếp cẩm, gạo đồ) sẽ là các danh mục trên trục hoành. Số lượng gạo bán ra (tấn) sẽ là giá trị trên trục tung.

Hướng Dẫn Giải Chi Tiết

Chúng ta sẽ tiến hành vẽ biểu đồ cột dựa trên Bảng 13.

Bước 1: Phân tích dữ liệu trong Bảng 13

Bảng 13 cung cấp thông tin về số lượng các loại gạo đã bán trong tháng 01/2023:

Gạo tẻ: 5000 tấn
Gạo nếp: 1500 tấn
Gạo thơm: 2500 tấn
Gạo nếp cẩm: 800 tấn
Gạo đồ: 1200 tấn

Bước 2: Chuẩn bị hệ trục tọa độ và ghi nhãn

Trục hoành (Trục Ox): Chúng ta sẽ đặt tên các loại gạo dọc theo trục này.
Trục tung (Trục Oy): Chúng ta sẽ đặt thang đo biểu thị số lượng gạo bán ra (tấn). Dựa vào các giá trị (từ 800 tấn đến 5000 tấn), chúng ta có thể chọn các mốc chia trên trục tung, ví dụ: 0, 1000, 2000, 3000, 4000, 5000, 6000 tấn. Khoảng cách giữa các mốc này phải đều nhau.
Tiêu đề biểu đồ: “Biểu đồ số lượng các loại gạo đã bán trong tháng 01/2023” hoặc một tiêu đề tương tự, ngắn gọn và đầy đủ.

Bước 3: Vẽ biểu đồ cột

Chúng ta sẽ vẽ các cột tương ứng với từng loại gạo với chiều cao tương ứng với số lượng bán ra:

Cột Gạo tẻ: Chiều cao của cột này sẽ là 5000 tấn.
Cột Gạo nếp: Chiều cao của cột này sẽ là 1500 tấn.
Cột Gạo thơm: Chiều cao của cột này sẽ là 2500 tấn.
Cột Gạo nếp cẩm: Chiều cao của cột này sẽ là 800 tấn.
Cột Gạo đồ: Chiều cao của cột này sẽ là 1200 tấn.

Chúng ta cần đảm bảo các cột có cùng chiều rộng và khoảng cách giữa các cột là đều nhau.

Minh họa biểu đồ cột (dựa trên dữ liệu và quy tắc vẽ):

Giả sử trục tung có các mốc 0, 1000, 2000, 3000, 4000, 5000, 6000.

Số lượng (tấn)
6000 |
     |
5000 |#######
     |#######
4000 |#######
     |#######
3000 |#######    #######
     |#######    #######
2000 |#######    #######    #######
     |#######    #######    #######
1000 |#######    #######    #######    #######    #######
     |#######    #######    #######    #######    #######
   0 +-------------------------------------------------------> Loại gạo
     Gạo tẻ  Gạo nếp  Gạo thơm  Gạo nếp cẩm  Gạo đồ

(Lưu ý: Đây chỉ là minh họa bằng ký tự. Biểu đồ thực tế sẽ sử dụng các hình chữ nhật chuẩn mực).

Mẹo kiểm tra:

Sau khi vẽ xong, hãy nhìn vào biểu đồ và so sánh chiều cao các cột. Cột cao nhất phải tương ứng với loại gạo bán chạy nhất (Gạo tẻ – 5000 tấn), và cột thấp nhất phải tương ứng với loại gạo bán ít nhất (Gạo nếp cẩm – 800 tấn). Các giá trị trung gian cũng phải thể hiện đúng thứ tự và khoảng cách tương đối giữa các loại gạo.

Lỗi hay gặp:

Sai thang đo trục tung: Các mốc chia không đều nhau, hoặc khoảng cách giữa các mốc quá lớn/quá nhỏ, làm sai lệch tỉ lệ thực tế của dữ liệu.
Nhầm lẫn danh mục và giá trị: Đặt sai tên loại gạo trên trục hoành hoặc vẽ sai chiều cao cột tương ứng với số lượng.
Khoảng cách giữa các cột không đều: Làm cho biểu đồ trông thiếu chuyên nghiệp và khó đọc.
Thiếu tiêu đề hoặc nhãn trục: Người xem không hiểu biểu đồ đang thể hiện điều gì.

Đáp Án/Kết Quả

Biểu đồ cột được vẽ sẽ thể hiện rõ ràng số lượng tấn gạo của từng loại đã bán trong tháng 01/2023.

Gạo tẻ có số lượng bán ra cao nhất với 5000 tấn.
Gạo nếp đứng thứ hai với 1500 tấn.
Gạo thơm đạt 2500 tấn.
Gạo nếp cẩm có số lượng bán ra thấp nhất là 800 tấn.
Gạo đồ bán được 1200 tấn.

Biểu đồ này cung cấp một cái nhìn trực quan, giúp đại lý dễ dàng đánh giá tình hình kinh doanh và đưa ra các chiến lược phù hợp.

Bài tập về việc vẽ biểu đồ cột từ bảng số liệu là một phần cơ bản nhưng quan trọng trong chương trình Toán 9. Việc nắm vững cách thức này không chỉ giúp hoàn thành tốt các bài kiểm tra mà còn trang bị cho các em kỹ năng xử lý và phân tích dữ liệu thực tế. Hy vọng với bài giải chi tiết cho giải toán 9 tập 2 bài 3 này, các em đã hiểu rõ cách vẽ biểu đồ cột và tự tin áp dụng vào các bài tập tương tự.

Ngày chỉnh sửa nội dung mới nhất January 8, 2026 by Thầy Đông

Thầy Đông

Thầy Đông – Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, giáo viên luyện thi THPT
Thầy Đông bắt đầu sự nghiệp tại một trường THPT ở quê nhà, sau đó trúng tuyển giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội nhờ chuyên môn vững và kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Với nhiều năm đồng hành cùng học sinh, thầy được biết đến bởi phong cách giảng dạy rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi. Hiện thầy giảng dạy tại dehocsinhgioi, tiếp tục truyền cảm hứng học tập cho học sinh cấp 3 thông qua các bài giảng súc tích, thực tiễn và giàu nhiệt huyết.