Giải Bài 4 Trang 89 SGK Toán Lớp 4 Cánh Diều Tập 2: Đặt Tính Rồi Tính
Trong hành trình chinh phục tri thức toán học, việc nắm vững các phép tính cơ bản là nền tảng quan trọng, đặc biệt là với học sinh lớp 4. Bài viết này sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết và dễ hiểu về cách giải bài giải toán lớp 4 trang 89 SGK Toán lớp 4 Cánh Diều tập 2, tập trung vào kỹ năng đặt tính rồi tính. Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá các bước thực hiện, những lưu ý quan trọng và cách áp dụng kiến thức này vào các bài toán tương tự.
Đề Bài
Dưới đây là đề bài gốc từ Sách Giáo Khoa Toán lớp 2 Cánh Diều tập 2, trang 89. Lưu ý rằng, theo yêu cầu của bài tập này, chúng ta sẽ áp dụng các phép tính này cho chương trình lớp 4, với các số có thể lớn hơn.
Đặt tính rồi tính:
278 + 441
69 + 108
374 – 182
645 – 73
Phân Tích Yêu Cầu
Đề bài yêu cầu chúng ta thực hiện hai loại phép tính chính: phép cộng và phép trừ. Cụ thể, có hai phép cộng và hai phép trừ cần được giải quyết. Yêu cầu “Đặt tính rồi tính” nhấn mạnh tầm quan trọng của việc trình bày bài làm một cách khoa học, đúng quy tắc, để đảm bảo tính chính xác và dễ dàng kiểm tra.
Đối với phép cộng, chúng ta cần cộng các số theo hàng đơn vị, hàng chục, hàng trăm và có thể là hàng nghìn nếu kết quả vượt quá 999. Đối với phép trừ, chúng ta cần thực hiện phép trừ tương tự, chú ý đến việc mượn số khi số bị trừ nhỏ hơn số trừ ở một hàng nào đó.
Kiến Thức/Nền Tảng Cần Dùng
Để giải quyết bài toán này, chúng ta cần ôn lại các kiến thức cơ bản về phép cộng và phép trừ có nhớ trong phạm vi hàng nghìn, áp dụng phương pháp đặt tính theo cột dọc.
1. Quy tắc Đặt Tính
- Hàng thẳng cột: Khi đặt tính, các chữ số ở cùng một hàng (hàng đơn vị, hàng chục, hàng trăm, hàng nghìn) phải thẳng cột với nhau.
- Thứ tự phép tính:
- Phép cộng: Số hạng thứ nhất viết trên, số hạng thứ hai viết dưới.
- Phép trừ: Số bị trừ viết trên, số trừ viết dưới.
- Dấu phép tính: Đặt dấu cộng (+) hoặc trừ (-) ở giữa hai số, phía bên trái, ngang hàng với gạch nối.
- Gạch nối: Kẻ một gạch ngang dưới số trừ (trong phép trừ) hoặc dưới các số hạng (trong phép cộng) để ngăn cách với kết quả.
2. Quy tắc Tính
- Thứ tự thực hiện: Luôn tính toán từ phải sang trái, bắt đầu từ hàng đơn vị, rồi đến hàng chục, hàng trăm, và cứ tiếp tục như vậy.
- Phép cộng:
- Cộng các chữ số theo từng cột.
- Nếu tổng của một cột lớn hơn hoặc bằng 10, ta viết chữ số hàng đơn vị của tổng, và nhớ sang hàng chục (hoặc hàng cao hơn).
- Phép trừ:
- Trừ các chữ số theo từng cột.
- Nếu chữ số ở hàng nào của số bị trừ nhỏ hơn chữ số tương ứng ở số trừ, ta phải “mượn” 1 ở hàng ngay bên trái (hàng lớn hơn). Khi mượn 1 ở hàng bên trái, giá trị của hàng đó giảm đi 1.
- Chữ số hàng đơn vị của kết quả phép trừ ở cột đó sẽ là hiệu số sau khi đã thực hiện mượn (nếu có).
3. Các Số Liệu Trong Bài
Các số liệu chúng ta sẽ làm việc bao gồm:
- Số hạng trong phép cộng: 278, 441, 69, 108.
- Số bị trừ và số trừ trong phép trừ: 374, 182, 645, 73.
Chúng ta cần xác định rõ đâu là số hạng, đâu là số bị trừ, đâu là số trừ để đặt tính chính xác.
Hướng Dẫn Giải Chi Tiết
Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào giải chi tiết từng phép tính theo đúng yêu cầu “Đặt tính rồi tính”.
1. Phép Cộng Thứ Nhất: 278 + 441
Bước 1: Đặt tính
Ta viết số 278 ở trên và số 441 ở dưới sao cho các chữ số ở cùng hàng thẳng cột với nhau. Viết dấu cộng (+) bên trái và kẻ gạch ngang dưới số 441.278 + 441 -----Bước 2: Tính toán
- Hàng đơn vị: 8 cộng 1 bằng 9. Viết 9.
- Hàng chục: 7 cộng 4 bằng 11. Viết 1, nhớ 1 sang hàng trăm.
- Hàng trăm: 2 cộng 4 bằng 6, thêm 1 đã nhớ là 7. Viết 7.
278 + 441 ----- 719Kết quả: 278 + 441 = 719
2. Phép Cộng Thứ Hai: 69 + 108
Bước 1: Đặt tính
Viết số 69 ở trên và số 108 ở dưới. Lưu ý rằng số 69 chỉ có hai chữ số, nên khi đặt tính, chữ số 9 (hàng đơn vị) của 69 sẽ thẳng hàng với chữ số 8 (hàng đơn vị) của 108. Chữ số 6 (hàng chục) của 69 sẽ thẳng hàng với chữ số 0 (hàng chục) của 108. Chữ số 1 (hàng trăm) của 108 sẽ đứng một mình ở cột hàng trăm.69 + 108 -----Lưu ý: Một số giáo viên có thể yêu cầu viết thêm số 0 vào trước số 69 để thành 069 cho dễ nhìn, nhưng về bản chất toán học thì không bắt buộc nếu đã đảm bảo thẳng cột.
Bước 2: Tính toán
- Hàng đơn vị: 9 cộng 8 bằng 17. Viết 7, nhớ 1 sang hàng chục.
- Hàng chục: 6 cộng 0 bằng 6, thêm 1 đã nhớ là 7. Viết 7.
- Hàng trăm: 0 (từ 69, hoặc coi như không có) cộng 1 bằng 1. Viết 1.
69 + 108 ----- 177Kết quả: 69 + 108 = 177
3. Phép Trừ Thứ Nhất: 374 – 182
Bước 1: Đặt tính
Viết số 374 ở trên (số bị trừ) và số 182 ở dưới (số trừ) sao cho các chữ số ở cùng hàng thẳng cột. Viết dấu trừ (-) bên trái và kẻ gạch ngang dưới số 182.374 - 182 -----Bước 2: Tính toán
- Hàng đơn vị: 4 trừ 2 bằng 2. Viết 2.
- Hàng chục: 7 trừ 8. Vì 7 nhỏ hơn 8, ta phải mượn 1 từ hàng trăm. Hàng trăm (3) giảm đi 1 còn 2. Hàng chục lúc này là 17. 17 trừ 8 bằng 9. Viết 9.
- Hàng trăm: 2 (còn lại sau khi mượn) trừ 1 bằng 1. Viết 1.
374 - 182 ----- 192Kết quả: 374 – 182 = 192
4. Phép Trừ Thứ Hai: 645 – 73
Bước 1: Đặt tính
Viết số 645 ở trên và số 73 ở dưới. Chữ số 5 (hàng đơn vị) của 645 thẳng hàng với chữ số 3 (hàng đơn vị) của 73. Chữ số 4 (hàng chục) của 645 thẳng hàng với chữ số 7 (hàng chục) của 73. Chữ số 6 (hàng trăm) của 645 sẽ đứng một mình ở cột hàng trăm.645 - 73 -----Bước 2: Tính toán
- Hàng đơn vị: 5 trừ 3 bằng 2. Viết 2.
- Hàng chục: 4 trừ 7. Vì 4 nhỏ hơn 7, ta phải mượn 1 từ hàng trăm. Hàng trăm (6) giảm đi 1 còn 5. Hàng chục lúc này là 14. 14 trừ 7 bằng 7. Viết 7.
- Hàng trăm: 5 (còn lại sau khi mượn) trừ 0 (từ 73, hoặc coi như không có) bằng 5. Viết 5.
645 - 73 ----- 572Kết quả: 645 – 73 = 572
Mẹo Kiểm Tra
Sau khi hoàn thành các phép tính, chúng ta có thể kiểm tra lại kết quả của mình bằng cách thực hiện phép tính ngược lại:
- Đối với phép cộng: Lấy kết quả cộng với một trong các số hạng, nếu ra số hạng còn lại thì kết quả đúng. Ví dụ: 719 – 441 = 278 (đúng). 177 – 108 = 69 (đúng).
- Đối với phép trừ: Lấy kết quả cộng với số trừ, nếu ra số bị trừ thì kết quả đúng. Ví dụ: 192 + 182 = 374 (đúng). 572 + 73 = 645 (đúng).
Lỗi Hay Gặp
- Đặt tính sai hàng: Đây là lỗi phổ biến nhất, dẫn đến kết quả sai hoàn toàn. Luôn nhớ quy tắc “thẳng cột dọc”.
- Quên nhớ/mượn số: Khi cộng ra số có hai chữ số, quên nhớ sang hàng trên hoặc khi trừ, quên mượn số ở hàng bên trái hoặc quên trừ đi 1 ở hàng đã mượn.
- Thực hiện phép tính từ trái sang phải: Quy tắc “từ phải sang trái” là bắt buộc trong phép tính viết theo cột dọc.
Đáp Án/Kết Quả
Dưới đây là tóm tắt các kết quả sau khi thực hiện phép tính:
- 278 + 441 = 719
- 69 + 108 = 177
- 374 – 182 = 192
- 645 – 73 = 572
Việc nắm vững kỹ năng đặt tính rồi tính không chỉ giúp các em hoàn thành tốt bài giải toán lớp 4 trang 89 mà còn là nền tảng vững chắc cho các dạng toán phức tạp hơn ở các lớp trên. Hãy luyện tập thường xuyên để thành thạo nhé!
Ngày chỉnh sửa nội dung mới nhất January 15, 2026 by Thầy Đông
Thầy Đông – Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, giáo viên luyện thi THPT
Thầy Đông bắt đầu sự nghiệp tại một trường THPT ở quê nhà, sau đó trúng tuyển giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội nhờ chuyên môn vững và kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Với nhiều năm đồng hành cùng học sinh, thầy được biết đến bởi phong cách giảng dạy rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi. Hiện thầy giảng dạy tại dehocsinhgioi, tiếp tục truyền cảm hứng học tập cho học sinh cấp 3 thông qua các bài giảng súc tích, thực tiễn và giàu nhiệt huyết.
