Giải Toán Lớp 4 Trang 68 Kết Nối Tri Thức: Chinh Phục Các Bài Tập Về Năm, Thế Kỷ

by Thầy Đông · January 7, 2026

Rate this post

Trang 68 trong sách Toán lớp 4, thuộc bộ sách Kết nối tri thức, mang đến những bài tập quan trọng về khái niệm thời gian, cụ thể là năm, thế kỷ và năm nhuận. Hiểu rõ các đơn vị đo lường thời gian này không chỉ giúp các em giải quyết bài tập mà còn trang bị kiến thức nền tảng vững chắc cho các khái niệm phức tạp hơn sau này. Bài viết này sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết, dễ hiểu nhất để các em học sinh lớp 4 có thể chinh phục trọn vẹn các bài tập tại trang 68, đảm bảo tính chính xác và chuẩn mực học thuật.

Đề Bài

Dưới đây là các bài tập được trình bày nguyên văn từ sách Toán lớp 4, trang 68, bộ sách Kết nối tri thức:

Bài 2: Lễ kỉ niệm 300 năm thành phố Sài Gòn (nay là thành phố Hồ Chí Minh) được tổ chức vào năm 1998. Vậy thành phố Sài Gòn được thành lập vào năm nào? Năm đó thuộc thế kỉ nào?

Bài 3: Chọn thời gian thích hợp cho mỗi sự việc.

Sự kiện A: Nguyễn Trãi sinh năm 1380.
Sự kiện B: Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập năm 1945.
Sự kiện C: Vua Lý Thái Tổ dời đô về Thăng Long năm 1010.

Bài 4: Số?

Một chiếc máy bay thực hiện 400 chuyến bay mỗi năm. Biết máy bay bắt đầu hoạt động từ ngày 1 tháng 1 năm 2001 đến hết năm 2009. Vậy máy bay đã thực hiện bao nhiêu chuyến bay?

Bài 5: Năm nhuận là năm mà tháng Hai có 29 ngày.

a) Biết rằng các năm nhuận của thế kỉ XXI là: 2004, 2008, 2012, …, 2096. Hỏi thế kỉ XXI có bao nhiêu năm nhuận?

b) Năm cuối cùng của thế kỉ XX là một năm nhuận. Hỏi năm đó là năm nào?

Phân Tích Yêu Cầu

Các bài tập trang 68 tập trung vào việc áp dụng kiến thức về cách tính toán liên quan đến năm và thế kỷ, cũng như nhận biết các sự kiện lịch sử trong các mốc thời gian cụ thể.

Bài 2: Yêu cầu xác định năm thành lập dựa trên số năm kỷ niệm và năm diễn ra lễ kỷ niệm, sau đó xác định thế kỷ mà năm thành lập đó thuộc về.
Bài 3: Đòi hỏi sự liên hệ giữa các sự kiện lịch sử quan trọng với mốc thời gian tương ứng, kiểm tra khả năng sắp xếp các sự kiện theo trình tự thời gian và nhận biết thế kỷ.
Bài 4: Là bài toán về đơn vị đo thời gian, yêu cầu tính tổng số chuyến bay thực hiện được trong một khoảng thời gian cho trước, dựa trên số chuyến bay mỗi năm.
Bài 5: Tập trung vào khái niệm năm nhuận và cách tính số năm nhuận trong một thế kỷ, cũng như xác định năm nhuận cuối cùng của một thế kỷ.

Kiến Thức/Nền Tảng Cần Dùng

Để giải quyết các bài tập này, học sinh cần nắm vững các kiến thức sau:

Quan hệ giữa Năm và Thế kỷ:
- Một thế kỷ bằng 100 năm.
- Thế kỷ thứ I bao gồm các năm từ năm 1 đến hết năm 100.
- Thế kỷ thứ II bao gồm các năm từ năm 101 đến hết năm 200.
- Thế kỷ thứ N bao gồm các năm từ năm (N-1) 100 + 1 đến hết năm N 100.
- Để xác định một năm thuộc thế kỷ nào, ta lấy hai chữ số đầu của năm cộng thêm 1 (nếu năm đó không kết thúc bằng 00) hoặc chỉ lấy hai chữ số đầu (nếu năm đó kết thúc bằng 00).
  - Ví dụ: Năm 1998, lấy 19 + 1 = 20, thuộc thế kỷ XX.
  - Ví dụ: Năm 1698, lấy 16 + 1 = 17, thuộc thế kỷ XVII.
  - Ví dụ: Năm 2000, thuộc thế kỷ XX.
  - Ví dụ: Năm 2001, lấy 20 + 1 = 21, thuộc thế kỷ XXI.
Tính toán khoảng thời gian:
- Để tìm năm bắt đầu khi biết năm kết thúc và số năm chênh lệch, ta lấy năm kết thúc trừ đi số năm chênh lệch.
  - Công thức: Năm bắt đầu = Năm kết thúc - Số năm chênh lệch
- Để tính tổng số năm hoạt động, ta lấy năm kết thúc trừ đi năm bắt đầu rồi cộng thêm 1 (vì bao gồm cả năm bắt đầu và năm kết thúc).
  - Công thức: Tổng số năm = Năm kết thúc - Năm bắt đầu + 1
- Để tính tổng số chuyến bay, ta nhân số chuyến bay mỗi năm với tổng số năm hoạt động.
  - Công thức: Tổng số chuyến bay = Số chuyến bay mỗi năm x Tổng số năm
Năm Nhuận:
- Năm nhuận là năm có 366 ngày, tháng Hai có 29 ngày.
- Cách xác định năm nhuận đơn giản cho cấp 2: Các năm chia hết cho 4 là năm nhuận. Tuy nhiên, với các năm chia hết cho 100 thì phải chia hết cho 400 mới là năm nhuận. Đối với chương trình lớp 4, ta thường tập trung vào quy tắc chia hết cho 4 và các ví dụ cụ thể.
- Các năm nhuận cách nhau 4 năm.

Hướng Dẫn Giải Chi Tiết

Chúng ta sẽ đi vào giải chi tiết từng bài tập:

Giải Bài 2: Lễ kỉ niệm 300 năm thành phố Sài Gòn

Phân tích yêu cầu: Bài toán cho biết lễ kỷ niệm 300 năm Sài Gòn được tổ chức vào năm 1998. Yêu cầu tìm năm Sài Gòn được thành lập và thế kỷ của năm đó.

Các bước thực hiện:

Tìm năm thành lập: Nếu năm 1998 là lễ kỷ niệm 300 năm, nghĩa là thành phố đã tồn tại được 300 năm tính đến năm 1998. Vậy năm thành lập sẽ là năm 1998 trừ đi 300 năm.
Năm thành lập = Năm tổ chức lễ kỉ niệm - Số năm kỉ niệm
Năm thành lập = 1998 - 300
Xác định thế kỷ: Sau khi tìm được năm thành lập, chúng ta sẽ xác định xem năm đó thuộc thế kỷ nào.

Thực hiện:

Năm Sài Gòn được thành lập là:
1998 – 300 = 1698
Vậy, thành phố Sài Gòn được thành lập vào năm 1698.
Để xác định năm 1698 thuộc thế kỷ nào, ta xét hai chữ số đầu tiên của năm là 16. Theo quy tắc xác định thế kỷ, ta lấy hai chữ số đầu cộng thêm 1:
16 + 1 = 17
Do đó, năm 1698 thuộc thế kỷ XVII.

Mẹo kiểm tra: Năm 1698 là năm bắt đầu của thế kỷ XVII. Đến năm 1700 là hết thế kỷ XVII. Vậy từ 1698 đến 1998 (cách 1998 – 1698 = 300 năm), chính là 300 năm.

Lỗi hay gặp: Học sinh có thể nhầm lẫn trong việc xác định thế kỷ, ví dụ cho năm 1698 thuộc thế kỷ XVI hoặc XVII. Cần nhớ quy tắc: năm từ 1 đến 100 là TK I, 101 đến 200 là TK II, …, 1601 đến 1700 là TK XVII.

Giải Bài 3: Chọn thời gian thích hợp cho mỗi sự việc

Phân tích yêu cầu: Bài toán yêu cầu sắp xếp ba sự kiện lịch sử vào các mốc thời gian tương ứng với năm sinh/năm diễn ra sự kiện.

Các kiến thức cần dùng:

Biết năm sinh/năm diễn ra sự kiện của các nhân vật/sự kiện lịch sử.
Khả năng xác định thế kỷ từ một năm cho trước.

Thực hiện:

Chúng ta sẽ xác định năm và thế kỷ cho từng sự kiện:

Sự kiện A: Nguyễn Trãi sinh năm 1380.
- Năm: 1380.
- Xác định thế kỷ: Hai chữ số đầu là 13. Lấy 13 + 1 = 14. Vậy năm 1380 thuộc thế kỷ XIV.
- Thời gian: Thế kỷ XIV.
Sự kiện B: Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập năm 1945.
- Năm: 1945.
- Xác định thế kỷ: Hai chữ số đầu là 19. Lấy 19 + 1 = 20. Vậy năm 1945 thuộc thế kỷ XX.
- Thời gian: Thế kỷ XX.
Sự kiện C: Vua Lý Thái Tổ dời đô về Thăng Long năm 1010.
- Năm: 1010.
- Xác định thế kỷ: Hai chữ số đầu là 10. Lấy 10 + 1 = 11. Vậy năm 1010 thuộc thế kỷ XI.
- Thời gian: Thế kỷ XI.

Ghép thời gian thích hợp:

Dựa trên phân tích trên, ta ghép các sự kiện với thời gian tương ứng như sau:

Sự kiện A: Nguyễn Trãi sinh năm 1380 (Thế kỷ XIV).
Sự kiện B: Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập năm 1945 (Thế kỷ XX).
Sự kiện C: Vua Lý Thái Tổ dời đô về Thăng Long năm 1010 (Thế kỷ XI).

Mẹo kiểm tra: Các thế kỷ được sắp xếp theo thứ tự tăng dần: XI, XIV, XX. Điều này phù hợp với trình tự thời gian.

Giải Bài 4: Tính tổng số chuyến bay của máy bay

Phân tích yêu cầu: Bài toán cho biết một máy bay thực hiện 400 chuyến bay mỗi năm và hoạt động từ ngày 1 tháng 1 năm 2001 đến hết năm 2009. Cần tính tổng số chuyến bay máy bay đã thực hiện.

Các bước thực hiện:

Tính tổng số năm máy bay hoạt động: Khoảng thời gian được tính từ năm 2001 đến hết năm 2009. Để tính chính xác số năm, ta sử dụng công thức: Số năm = Năm kết thúc - Năm bắt đầu + 1.
Tính tổng số chuyến bay: Sau khi có số năm hoạt động, ta nhân với số chuyến bay mỗi năm để có tổng số chuyến bay. Công thức: Tổng số chuyến bay = Số chuyến bay mỗi năm x Tổng số năm.

Thực hiện:

Tính tổng số năm hoạt động:
Máy bay hoạt động từ ngày 1 tháng 1 năm 2001 đến hết năm 2009.
Tổng số năm = 2009 - 2001 + 1
Tổng số năm = 8 + 1 = 9 (năm)
Vậy, máy bay đã hoạt động trong 9 năm.
Tính tổng số chuyến bay:
Mỗi năm máy bay thực hiện 400 chuyến bay.
Tổng số chuyến bay = Số chuyến bay mỗi năm x Tổng số năm
Tổng số chuyến bay = 400 x 9
Tổng số chuyến bay = 3600 (chuyến)

Đáp số: Máy bay đã thực hiện 3 600 chuyến bay.

Mẹo kiểm tra: Ta có thể liệt kê các năm: 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009. Đếm có đúng 9 năm. Sau đó, nhân nhẩm: 400 x 9 = 3600.

Lỗi hay gặp: Nhiều học sinh khi tính số năm thường lấy Năm kết thúc - Năm bắt đầu, bỏ quên cộng thêm 1, dẫn đến kết quả sai (ví dụ: 2009 – 2001 = 8 năm).

Giải Bài 5: Bài toán về năm nhuận

Phân tích yêu cầu: Bài toán giới thiệu khái niệm năm nhuận và yêu cầu tính số năm nhuận trong thế kỷ XXI (phần a) và xác định năm nhuận cuối cùng của thế kỷ XX (phần b).

Các kiến thức cần dùng:

Khái niệm năm nhuận.
Quy tắc tính khoảng cách giữa các năm nhuận (cách nhau 4 năm).
Quy tắc xác định thế kỷ và các năm thuộc thế kỷ đó.

Thực hiện:

a) Tính số năm nhuận của thế kỉ XXI:

Đề bài cho biết: Các năm nhuận của thế kỷ XXI là: 2004, 2008, 2012, …, 2096.
Yêu cầu: Tính số năm nhuận.
Cách làm: Đây là một dãy số cách đều với công sai là 4. Ta có thể áp dụng công thức tính số số hạng của dãy số cách đều:
Số năm nhuận = (Năm nhuận cuối - Năm nhuận đầu) : Khoảng cách giữa hai năm nhuận + 1
Số năm nhuận = (2096 – 2004) : 4 + 1
Số năm nhuận = 92 : 4 + 1
Số năm nhuận = 23 + 1
Số năm nhuận = 24 (năm)
Mẹo kiểm tra: Thế kỷ XXI bắt đầu từ năm 2001 đến hết năm 2100. Các năm nhuận là những năm chia hết cho 4. Các năm 2001, 2002, 2003 không nhuận. Năm 2004 là năm nhuận đầu tiên. Năm 2100 là năm cuối cùng của thế kỷ XXI, nhưng vì nó chia hết cho 100 mà không chia hết cho 400 nên năm 2100 không phải là năm nhuận. Do đó, năm nhuận cuối cùng của thế kỷ XXI là năm 2096. Có 100 năm trong một thế kỷ. Khoảng 1/4 số năm là năm nhuận, nên ta dự kiến có khoảng 100/4 = 25 năm nhuận. Tuy nhiên, cần loại bỏ các năm chia hết cho 100 mà không chia hết cho 400. Năm 2100 là trường hợp đó, nên số năm nhuận sẽ là 25-1=24 hoặc tính như công thức trên là chính xác.

b) Năm cuối cùng của thế kỉ XX là năm nào?

Yêu cầu: Xác định năm nhuận cuối cùng của thế kỷ XX.
Kiến thức cần nhớ:
- Thế kỷ XX bao gồm các năm từ 1901 đến 2100. (Sai, thế kỷ XX là từ 1901 đến 2000).
- Thế kỷ XX bao gồm các năm từ năm 1901 đến hết năm 2000.
- Năm nhuận là năm chia hết cho 4.
- Năm chia hết cho 100 thì phải chia hết cho 400 mới là năm nhuận.
Cách làm:
Thế kỷ XX kết thúc vào năm 2000. Ta cần xem xét năm 2000 có phải là năm nhuận không.
Năm 2000 chia hết cho 4 (2000 : 4 = 500).
Năm 2000 cũng chia hết cho 100 (2000 : 100 = 20).
Vì năm 2000 chia hết cho 100, ta cần kiểm tra xem nó có chia hết cho 400 không.
Năm 2000 chia hết cho 400 (2000 : 400 = 5).
Do đó, năm 2000 là một năm nhuận.
Vì năm 2000 là năm cuối cùng của thế kỷ XX và nó là năm nhuận, nên năm nhuận cuối cùng của thế kỷ XX chính là năm 2000.
Mẹo kiểm tra: Năm nhuận cuối cùng của thế kỷ trước đó (Thế kỷ XIX) là năm 1896. Từ 1896 đến 2000 là một khoảng thời gian dài. Các năm nhuận trong thế kỷ XX sẽ là 1904, 1908, …, 1996, 2000. Năm 2000 là năm cuối cùng của thế kỷ XX và nó là năm nhuận.

Đáp Án/Kết Quả

Dưới đây là tóm tắt các đáp án cho các bài tập:

Bài 2: Thành phố Sài Gòn được thành lập vào năm 1698. Năm đó thuộc thế kỷ XVII.
Bài 3:
- Sự kiện A: Nguyễn Trãi sinh năm 1380 (Thế kỷ XIV).
- Sự kiện B: Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập năm 1945 (Thế kỷ XX).
- Sự kiện C: Vua Lý Thái Tổ dời đô về Thăng Long năm 1010 (Thế kỷ XI).
Bài 4: Máy bay đã thực hiện 3 600 chuyến bay.
Bài 5:
- a) Thế kỷ XXI có 24 năm nhuận.
- b) Năm nhuận cuối cùng của thế kỷ XX là năm 2000.

Kết Luận

Việc nắm vững cách tính toán và xác định các mốc thời gian như năm, thế kỷ, đặc biệt là khái niệm năm nhuận, là vô cùng quan trọng đối với học sinh lớp 4. Các bài tập tại trang 68 sách Toán Kết nối tri thức đã cung cấp cơ hội để thực hành và củng cố những kiến thức này. Bằng việc phân tích kỹ yêu cầu đề bài, áp dụng đúng các quy tắc và công thức, cùng với việc kiểm tra lại kết quả, các em hoàn toàn có thể tự tin chinh phục những bài toán về thời gian này, tạo nền tảng vững chắc cho hành trình học tập Toán của mình.

Ngày chỉnh sửa nội dung mới nhất January 7, 2026 by Thầy Đông

Thầy Đông

Thầy Đông – Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, giáo viên luyện thi THPT
Thầy Đông bắt đầu sự nghiệp tại một trường THPT ở quê nhà, sau đó trúng tuyển giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội nhờ chuyên môn vững và kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Với nhiều năm đồng hành cùng học sinh, thầy được biết đến bởi phong cách giảng dạy rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi. Hiện thầy giảng dạy tại dehocsinhgioi, tiếp tục truyền cảm hứng học tập cho học sinh cấp 3 thông qua các bài giảng súc tích, thực tiễn và giàu nhiệt huyết.