Giải Toán Lớp 7 Trang 5 Tập 1 Cánh Diều: Số Hữu Tỉ
Trong chương trình Toán lớp 7 tập 1, việc làm quen với các khái niệm số học mới là vô cùng quan trọng. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách giải toán lớp 7 tập 1 trang 5 Cánh Diều, tập trung vào chủ đề Số hữu tỉ, giúp các em học sinh hiểu rõ bản chất và cách áp dụng các quy tắc toán học một cách chính xác.
Đề Bài
Khởi động trang 5 Toán lớp 7 Tập 1: Nhiệt độ lúc 13 giờ ngày 24/01/2016 tại một số trạm đo được cho bởi bảng sau:
[
Các số chỉ nhiệt độ nêu trên có viết được dưới dạng phân số không?
Hoạt động 1 trang 5 Toán lớp 7 Tập 1: Viết các số −3; 0,5; 237 dưới dạng phân số.
Phân Tích Yêu Cầu
Phần khởi động yêu cầu xác định xem các số đo nhiệt độ (dạng số thập phân, có thể có dấu âm) có thể biểu diễn dưới dạng phân số hay không. Phần hoạt động 1 yêu cầu chuyển đổi trực tiếp các số đã cho (bao gồm số nguyên, số thập phân và một số có vẻ là hỗn số hoặc số phức tạp hơn) thành dạng phân số. Mục tiêu chung là hiểu rằng các số này đều thuộc một tập hợp số rộng hơn, mà chúng ta sẽ định nghĩa là số hữu tỉ.
Kiến Thức/Nền Tảng Cần Dùng
Để giải quyết bài tập này, chúng ta cần nắm vững các kiến thức sau:
- Số thập phân: Số thập phân là số được viết dưới dạng thập phân, có thể có dấu phẩy.
- Số thập phân hữu hạn: Là số thập phân mà phần thập phân có hữu hạn chữ số. Ví dụ: 1,5; -0,25.
- Số thập phân vô hạn tuần hoàn: Là số thập phân mà phần thập phân có vô hạn chữ số và có một khối chữ số lặp lại. Ví dụ: 1,333…
- Phân số: Phân số là số có dạng \frac{a}{b}, trong đó $a$ và $b$ là các số nguyên và b \ne 0.
- Biểu diễn số thập phân thành phân số:
- Số thập phân hữu hạn có thể viết thành phân số với mẫu số là lũy thừa của 10 (10, 100, 1000, …).
- Số nguyên có thể viết thành phân số với mẫu số bất kỳ khác 0. Thông thường, ta chọn mẫu số là 1.
Hướng Dẫn Giải Chi Tiết
Giải bài toán Khởi động trang 5 Toán lớp 7 Tập 1
Đề bài cho các số nhiệt độ: -1,3 °C; -0,5 °C; 0,3 °C; -3,1 °C. Chúng ta cần xem các số này có thể viết dưới dạng phân số không.
- Số -1,3: Đây là một số thập phân hữu hạn. Ta có thể viết nó dưới dạng phân số như sau:
-1,3 = -\frac{13}{10} - Số -0,5: Tương tự, đây là một số thập phân hữu hạn.
-0,5 = -\frac{5}{10} - Số 0,3: Đây cũng là một số thập phân hữu hạn.
0,3 = \frac{3}{10} - Số -3,1: Là một số thập phân hữu hạn.
-3,1 = -\frac{31}{10}
Kết luận: Tất cả các số chỉ nhiệt độ nêu trên đều có thể viết được dưới dạng phân số.
Mẹo kiểm tra:
Khi chuyển số thập phân hữu hạn thành phân số, bạn đếm số chữ số sau dấu phẩy để xác định mẫu số là 10^k, với $k$ là số chữ số đó.
Lỗi hay gặp:
Quên dấu âm khi chuyển số âm sang phân số, hoặc nhầm lẫn vị trí các chữ số khi viết phân số.
Giải bài toán Hoạt động 1 trang 5 Toán lớp 7 Tập 1
Đề bài yêu cầu viết các số -3; $0,5$; $237$ dưới dạng phân số.
- Số -3: Đây là một số nguyên. Mọi số nguyên đều có thể viết dưới dạng phân số bằng cách đặt nó lên trên mẫu số là 1.
-3 = \frac{-3}{1} hoặc \frac{3}{-1} (thường dùng \frac{-3}{1}) - Số 0,5: Đây là một số thập phân hữu hạn.
0,5 = \frac{5}{10}
Lưu ý: Phân số này có thể rút gọn được: \frac{5}{10} = \frac{1}{2}. Tuy nhiên, yêu cầu chỉ là viết dưới dạng phân số, nên \frac{5}{10} là đúng. - Số 237: Đây là một số nguyên.
237 = \frac{237}{1}
Kết luận: Các số -3; $0,5$; $237$ viết được dưới dạng phân số lần lượt là: \frac{-3}{1}; \frac{5}{10}; \frac{237}{1}.
Mẹo kiểm tra:
Đối với số nguyên $n$, luôn có thể viết dưới dạng \frac{n}{1}. Đối với số thập phân hữu hạn, quy tắc tương tự như phần Khởi động.
Lỗi hay gặp:
Nhầm lẫn các số, đặc biệt là số 237 có thể bị hiểu nhầm hoặc viết sai. Việc không viết phân số rút gọn cũng không sai yêu cầu ban đầu.
Đáp Án/Kết Quả
Khởi động: Các số nhiệt độ -1,3 °C; -0,5 °C; 0,3 °C; -3,1 °C đều có thể viết được dưới dạng phân số lần lượt là -\frac{13}{10}; -\frac{5}{10}; \frac{3}{10}; -\frac{31}{10}.
Hoạt động 1: Các số -3; 0,5; 237 viết được dưới dạng phân số lần lượt là \frac{-3}{1}; \frac{5}{10}; \frac{237}{1}.
Bài viết này đã hướng dẫn chi tiết cách giải toán lớp 7 tập 1 trang 5 Cánh Diều, giúp học sinh nắm vững cách biểu diễn số thập phân và số nguyên dưới dạng phân số. Việc hiểu rõ khái niệm này là bước đầu tiên để làm quen với tập hợp số hữu tỉ, một kiến thức nền tảng quan trọng trong chương trình Toán lớp 7.
Ngày chỉnh sửa nội dung mới nhất January 8, 2026 by Thầy Đông
Thầy Đông – Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, giáo viên luyện thi THPT
Thầy Đông bắt đầu sự nghiệp tại một trường THPT ở quê nhà, sau đó trúng tuyển giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội nhờ chuyên môn vững và kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Với nhiều năm đồng hành cùng học sinh, thầy được biết đến bởi phong cách giảng dạy rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi. Hiện thầy giảng dạy tại dehocsinhgioi, tiếp tục truyền cảm hứng học tập cho học sinh cấp 3 thông qua các bài giảng súc tích, thực tiễn và giàu nhiệt huyết.
