Tiếng Việt Lớp 3 Trang 105: Hướng Dẫn Chi Tiết Bài Tập Sách Kết Nối Tri Thức
Tiếng Việt lớp 3 trang 105 là một phần quan trọng trong chương trình học, giúp các em củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng viết, đọc hiểu. Bài viết này sẽ cung cấp lời giải chi tiết và phân tích sâu sắc các bài tập có trong sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 3, tập 2, thuộc bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống, nhằm hỗ trợ học sinh và phụ huynh trong quá trình học tập.
Đề Bài
Hai Bà Trưng bước lên bành voi. Đoàn quân rùng rùng lên đường. Giáo lao, cung nỏ, rìu búa, khiên mộc cuồn cuộn tròn theo bóng voi ẩn hiện của Hai Bà. Tiếng trống đồng dội lên vòm cây, đập vào sườn đồi, theo suốt đường hành quân.
Thành trì của giặc lần lượt sụp đổ dưới chân của đoàn quân khởi nghĩa. Tô Định ôm đầu chạy về nưóc. Đất nước ta sạch bóng quân thù.
– Học sinh nghe cô giáo đọc rồi viết vào vở.
– Chú ý các từ ngữ dễ viết sai như: rìu búa
Phân Tích Yêu Cầu
Phần này của bài học tập trung vào kỹ năng nghe và viết chính tả, yêu cầu học sinh lắng nghe cẩn thận đoạn văn về Hai Bà Trưng và ghi chép lại một cách chính xác. Đồng thời, bài tập còn nhấn mạnh việc nhận diện và viết đúng các từ ngữ dễ nhầm lẫn, cụ thể là “rìu búa”. Các bài tập tiếp theo yêu cầu học sinh điền từ thích hợp vào chỗ trống và làm bài tập về cấu tạo từ hoặc đặt câu, nhằm mở rộng vốn từ và khả năng diễn đạt.
Kiến Thức/Nền Tảng Cần Dùng
Để hoàn thành tốt các bài tập trang 105, học sinh cần nắm vững các kiến thức sau:
Chính tả:
- Nghe và ghi nhớ các từ ngữ, âm tiết.
- Nhận biết và phân biệt các âm, vần, thanh dễ lẫn (ví dụ: tr/ch, s/x, ươn/ương, êt/êch).
- Biết cách viết hoa tên riêng, tên người, tên địa danh.
- Nắm vững quy tắc viết hoa các chữ cái đầu câu, đầu đoạn.
Từ vựng và Ngữ pháp:
- Hiểu nghĩa của các từ ngữ được cung cấp trong bài tập điền từ.
- Biết cách phân loại từ theo cấu tạo (ví dụ: từ đơn, từ ghép, từ láy).
- Vận dụng kiến thức về từ để đặt câu hoặc hoàn chỉnh câu theo yêu cầu.
Kiến thức Lịch sử (cho phần Vận dụng):
- Hiểu biết sơ lược về các nhân vật lịch sử có công với đất nước.
- Biết cách trình bày thông tin về một nhân vật lịch sử một cách mạch lạc.
Hướng Dẫn Giải Chi Tiết
Bài 1: Nghe – viết: Hai Bà Trưng
Mục tiêu: Rèn luyện kỹ năng nghe và viết chính tả chính xác.
Các bước thực hiện:
- Nghe kỹ đoạn văn: Giáo viên sẽ đọc đoạn văn “Hai Bà Trưng” (từ “Hai Bà Trưng bước lên” đến hết “sạch bóng quân thù”). Học sinh cần tập trung lắng nghe để nắm bắt nội dung và các từ ngữ.
- Viết bài vào vở: Sau khi nghe, học sinh ghi chép lại toàn bộ đoạn văn vào vở theo trí nhớ.
- Chú ý từ khó: Đặc biệt lưu ý các từ như “rìu búa”. Học sinh cần viết đúng âm đầu “r” và “b”, thanh “iu” và “ua”.
- Mẹo kiểm tra: Đọc lại đoạn văn vừa viết, đối chiếu với trí nhớ hoặc nhờ bạn bè, thầy cô kiểm tra giúp. Chú ý các dấu thanh, dấu phụ, viết hoa tên riêng (Hai Bà Trưng, Tô Định).
- Lỗi hay gặp: Viết sai phụ âm đầu (tr/ch, s/x), viết sai vần, viết sai thanh điệu, quên viết hoa tên riêng.
Bài 2: Chọn tiếng thích hợp thay cho ô vuông
Mục tiêu: Mở rộng vốn từ và luyện tập cách sử dụng từ ngữ trong ngữ cảnh.
Các tiếng cần điền:
- Trú ẩn, chú trọng, chú ý, chăm chú, cô chú.
- Trợ giúp, hỗ trợ, hội chợ, viện trợ, chợ nổi.
Cách làm:
- Phần 1: Đọc kỹ các câu hoặc cụm từ có ô vuông. Suy nghĩ về nghĩa của từng từ đã cho để chọn từ phù hợp nhất với ngữ cảnh.
- Ví dụ: “Nghe cô giáo giảng bài, em phải…” -> “chăm chú” hoặc “chú ý”.
- “Hai anh em…” -> “cô chú” (nếu chỉ hai người đàn ông lớn tuổi) hoặc “chú trọng” (nếu nói về việc quan tâm).
- “Tìm nơi…” -> “trú ẩn”.
- “Cần…” -> “chú trọng” hoặc “chú ý”.
- Phần 2: Tương tự, xem xét ngữ cảnh để chọn từ.
- Ví dụ: “Mọi người cùng nhau…” -> “trợ giúp” hoặc “hỗ trợ”.
- “Đi…” -> “hội chợ”.
- “Nhận được sự…” -> “viện trợ”.
- “Buôn bán tấp nập trên…” -> “chợ nổi”.
Đáp án gợi ý:
- Trú ẩn, chú trọng, chú ý, chăm chú, cô chú.
- Trợ giúp, hỗ trợ, hội chợ, viện trợ, chợ nổi.
Bài 3: Làm bài tập a hoặc b
Mục tiêu: Luyện tập khả năng cảm thụ văn học, đặt câu hoặc làm thơ.
Bài tập a (Thơ về nhân vật lịch sử):
- Đọc kỹ bài thơ: Bài thơ này có thể là một bài thơ mới hoặc một đoạn trích về một nhân vật lịch sử.
- Phân tích ý nghĩa: Hiểu xem bài thơ nói về điều gì, ca ngợi phẩm chất gì của nhân vật.
- Tập chép hoặc chép lại: Nếu yêu cầu chép lại, hãy chú ý viết đúng từng chữ, dấu câu, xuống dòng đúng chỗ.
Bài tập b (Đặt câu hoặc hoàn chỉnh câu):
- Đọc kỹ yêu cầu: Bài tập có thể yêu cầu đặt câu với một từ cho trước, hoặc hoàn chỉnh một câu còn thiếu.
- Hiểu nghĩa của từ/câu: Đảm bảo bạn hiểu rõ nghĩa của từ hoặc ý của câu để đặt câu cho phù hợp.
- Đặt câu: Câu cần có đủ chủ ngữ, vị ngữ, diễn đạt một ý trọn vẹn và đúng ngữ pháp.
- Ví dụ: Nếu yêu cầu đặt câu với “chăm chú”, bạn có thể viết: “Em chăm chú nghe cô giáo giảng bài.”
- Nếu yêu cầu hoàn chỉnh câu: “Vùng đảo ấy bấy giờ / Không thuyền bè qua (…).” Bạn cần điền từ phù hợp, ví dụ: “lại”.
Gợi ý bài tập a (thơ):
Có chú bé ba tuổi,
Vẫn chẳng chịu nói, cười
Thấy giặc Ân xâm lược
Chợt vụt cao gấp mười.
Cuối ngựa, vung roi sắt
Ra trận, chú hiên ngang
Roi gãy, nhổ tre làng
Quật tới tấp, giặc tan.
Vùng đảo ấy bấy giờ
Không thuyền bè qua lại.
Sóng mù mịt bốn bề
Ai mà không sợ hãi?
Mai An Tiêm không ngại
Có trí, có đôi tay
Có nước, có đất trời
Lo gì không sống nổi!
- Phân tích: Bài thơ này có hai phần. Phần đầu nói về một chú bé dũng cảm chống giặc Ân. Phần sau nói về Mai An Tiêm, người đã tìm cách sinh tồn và phát triển trên đảo hoang nhờ sự khéo léo và ý chí. Cả hai đều là những tấm gương về lòng dũng cảm, ý chí và sự sáng tạo.
Vận dụng: Kể cho người thân về một nhân vật lịch sử có công với đất nước.
Mục tiêu: Rèn luyện kỹ năng nói, kể chuyện và củng cố kiến thức lịch sử.
Cách làm:
- Chọn nhân vật: Nghĩ về một nhân vật lịch sử mà bạn biết và ngưỡng mộ (ví dụ: Hai Bà Trưng, Ngô Quyền, Trần Hưng Đạo, Quang Trung, Hồ Chí Minh…).
- Thu thập thông tin: Nhớ lại hoặc tìm hiểu thêm về công lao của nhân vật đó đối với đất nước.
- Lập dàn ý:
- Giới thiệu tên nhân vật.
- Nêu công lao chính của nhân vật (ví dụ: đánh giặc, xây dựng đất nước, phát minh…).
- Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật đó.
- Kể lại: Trình bày thông tin một cách rõ ràng, mạch lạc cho người thân nghe.
Ví dụ về Ngô Quyền:
Ngô Quyền là vị vua đầu tiên của nhà Ngô trong lịch sử Việt Nam. Ông là người lãnh đạo nhân dân ta trong cuộc khởi nghĩa chống lại quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng. Trận chiến này đã giúp nhân dân ta thoát khỏi hơn một nghìn năm bị triều đình phương Bắc đô hộ. Từ đó đã mở ra một thời kì độc lập cho dân tộc. Ngô Quyền ghi danh vào trang sử hào hùng của dân tộc không chỉ là vị tướng tài năng, mà còn là người đầu tiên “mở nước xưng Vương”, đặt nền móng cho độc lập, tự chủ thực sự và lâu dài của dân tộc. Ông chính là vị anh hùng dân tộc mà em rất yêu mến và kính trọng.
Đáp Án/Kết Quả
- Bài 1: Học sinh hoàn thành bài viết chính tả đoạn “Hai Bà Trưng” vào vở, đảm bảo viết đúng các từ ngữ, dấu câu và viết hoa tên riêng.
- Bài 2: Học sinh điền các từ thích hợp vào chỗ trống, hoàn chỉnh các cụm từ hoặc câu.
- Bài 3: Học sinh hoàn thành bài tập a (chép thơ hoặc phân tích) hoặc bài tập b (đặt câu/hoàn chỉnh câu).
- Bài Vận dụng: Học sinh kể lại cho người thân nghe về một nhân vật lịch sử có công với đất nước.
Conclusion
Trang 105 sách Tiếng Việt lớp 3, bộ sách Kết nối tri thức, mang đến những bài tập thiết thực giúp học sinh rèn luyện kỹ năng nghe, viết, mở rộng vốn từ và hiểu biết về lịch sử. Việc nắm vững các kiến thức và phương pháp giải các dạng bài tập này sẽ góp phần quan trọng vào sự tiến bộ của các em trong môn học. Hy vọng với hướng dẫn chi tiết này, các em học sinh sẽ tự tin hơn khi chinh phục Tiếng Việt lớp 3 trang 105 và các bài học tiếp theo.
Ngày chỉnh sửa nội dung mới nhất January 15, 2026 by Thầy Đông
Thầy Đông – Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, giáo viên luyện thi THPT
Thầy Đông bắt đầu sự nghiệp tại một trường THPT ở quê nhà, sau đó trúng tuyển giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội nhờ chuyên môn vững và kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Với nhiều năm đồng hành cùng học sinh, thầy được biết đến bởi phong cách giảng dạy rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi. Hiện thầy giảng dạy tại dehocsinhgioi, tiếp tục truyền cảm hứng học tập cho học sinh cấp 3 thông qua các bài giảng súc tích, thực tiễn và giàu nhiệt huyết.
