Cách Giải Dạng Toán Rút Về Đơn Vị Lớp 3 Chuẩn Định Dạng WordPress

by Thầy Đông · January 9, 2026

Rate this post

Trong chương trình Toán lớp 3, dạng toán rút về đơn vị là một trong những dạng bài nền tảng, giúp học sinh phát triển tư duy logic và kỹ năng giải quyết vấn đề. Để giúp các em học sinh tiếp cận và nắm vững dạng toán này một cách hiệu quả, bài viết này sẽ tập trung vào cách giải dạng toán rút về đơn vị với phương pháp chi tiết, kèm theo các ví dụ minh họa và bài tập tự luyện.

Đề Bài

Đây là phần minh họa các dạng bài tập về rút về đơn vị thường gặp ở lớp 3, được trích xuất từ các nguồn tài liệu tham khảo:

Ví dụ 1: Có 9 thùng dầu như nhau chứa 414 lít. Hỏi 6 thùng dầu như thế chứa bao nhiêu lít dầu?

Ví dụ 2: Có 72 kg gạo đừng đều trong 8 bao. Hỏi 54 kg gạo đựng đều trong bao nhiêu bao như thế?

Bài 1: Có 8 bao gạo đựng tất cả 448 kg gạo. Hỏi có 5 bao gạo như thế nặng bao nhiêu kg?

Bài 2: Một cửa hàng có 6 thùng nước mắm như nhau chứa tổng cộng 54 lít. Cửa hàng đã bán hết 36 lít. Hỏi cửa hàng đã bán bao nhiêu thùng nước mắm?

Bài 3: Lúc đầu có 5 xe tải chở tổng cộng 210 bao đường vào kho, sau đó có thêm 3 xe nữa chở đường vào kho. Hỏi có tất cả bao nhiêu bao đường được chở vào kho? (Biết các xe tải chở số bao đường bằng nhau)

Bài 4: Một cửa hàng có 6 hộp bút chì như nhau đựng tổ cộng 144 cây bút chì, cửa hàng đã bán hết 4 hộp bút chì. Hỏi cửa hàng còn lại bao nhiêu cây bút chì?

Bài 5: Lan có 6 hộp kẹo, Lan cho bạn 24 viên kẹo thì Lan còn lại 4 hộp kẹo nguyên. Hỏi Lan có tất cả bao nhiêu viên kẹo?

Bài 6: Một cửa hàng nhập về 168 bao đường và chia đều vào 3 kho, sau đó lại nhập thêm vào mỗi kho 16 bao đường và bán hết số bao đường trong 2 kho. Hỏi cửa hàng đã bán bao nhiêu bao đường?

Bài 7: An có 64 viên bi chia đều thành 8 hộp, Bình có 48 viên bi cũng được chia vào các hộp như An. Hỏi Bình có ít hơn An bao nhiêu hộp bi?

Bài 8: Biết rằng cứ 5 gói kẹo như nhau thì đếm được 40 viên. Hỏi muốn chia cho 36 em thiếu nhi, mỗi em 6 viên kẹo thì phải mua tất cả bao nhiêu gói kẹo?

Bài 9: Một cửa hàng có một số thùng dầu như nhau chứa tổng cộng 72 lít, người ta thêm vào số dầu đó 3 thùng thì số dầu có tất cả là 99 lít. Hỏi lúc đầu cửa hàng có bao nhiêu thùng dầu?

Bài 10: Có 7 thùng dầu, mỗi thùng có 12 lít. Nếu lấy số dầu trên chia đều vào các thùng 4 lít thì chia được bao nhiêu thùng?

Bài 11: Có 9 hộp kẹo như nhau chứ tổng cộng 144 viên kẹo, người ta chia cho các em thiếu nhi, mỗi em 4 viên thì hết 8 hộp. Hỏi có bao nhiêu em thiếu nhi được chia kẹo?

Bài 12: 7 bao xi măng nặng 350kg. Mỗi vỏ bao nặng 200g. 5 bao xi măng như thế có khối lượng xi măng là bao nhiêu kilôgam?

Bài 13: Có 360 quyển sách xếp đều vào 2 tủ, mỗi tủ có 3 ngăn. Biết rằng mỗi ngăn có số sách như nhau. Số sách ở mỗi ngăn có là bao nhiêu quyển?

Bài 14: Có 234kg đường chia đều vào 6 túi. 8 túi như vậy có số đường là bao nhiêu?

Phân Tích Yêu Cầu Bài Toán Rút Về Đơn Vị

Dạng toán rút về đơn vị là dạng toán mà đề bài cho biết giá trị của nhiều đơn vị hoặc nhiều phần bằng nhau và yêu cầu tìm giá trị của một đơn vị, hoặc ngược lại, cho biết giá trị của một đơn vị và yêu cầu tìm giá trị của nhiều đơn vị.

Cấu trúc chung của bài toán rút về đơn vị thường bao gồm các yếu tố:

Cho biết: Giá trị của một số lượng đơn vị (ví dụ: 5kg gạo đóng trong 5 bao, 20 lít dầu chứa trong 4 thùng).
Yêu cầu: Tìm giá trị của một đơn vị (ví dụ: 1 bao nặng bao nhiêu kg gạo? 1 thùng chứa bao nhiêu lít dầu?) hoặc tìm giá trị của một số lượng đơn vị khác (ví dụ: 7 bao nặng bao nhiêu kg gạo? 3 thùng chứa bao nhiêu lít dầu?).

Điểm mấu chốt để giải quyết dạng toán này là thực hiện phép “rút về đơn vị”, tức là tìm ra giá trị của MỘT đơn vị.

Kiến Thức/Nền Tảng Cần Dùng

Để giải bài toán rút về đơn vị, học sinh cần nắm vững các kiến thức và kỹ năng sau:

Phép chia: Dùng để tìm giá trị của một đơn vị khi biết giá trị của nhiều đơn vị.
- Công thức: Giá trị một đơn vị = Tổng giá trị / Số lượng đơn vị
- Trong KaTeX: $\text{Giá trị 1 đơn vị} = \frac{\text{Tổng giá trị}}{\text{Số lượng đơn vị}}$
Phép nhân: Dùng để tìm giá trị của nhiều đơn vị khi đã biết giá trị của một đơn vị.
- Công thức: Tổng giá trị = Giá trị một đơn vị times Số lượng đơn vị
- Trong KaTeX: $\text{Tổng giá trị} = \text{Giá trị 1 đơn vị} \times \text{Số lượng đơn vị}$
Tóm tắt đề bài: Sử dụng các phương pháp tóm tắt như tóm tắt bằng chữ, sơ đồ đoạn thẳng để xác định rõ “biết gì” và “cần tìm gì”.

Hướng Dẫn Giải Chi Tiết

Các bài toán rút về đơn vị thường được giải qua hai bước chính:

Bước 1: Rút về đơn vị (Thực hiện phép chia)
Tìm giá trị của MỘT đơn vị.

Nếu đề bài cho biết: 9 thùng dầu chứa 414 lít.
Ta tìm: 1 thùng dầu chứa bao nhiêu lít dầu?
Phép tính: 414 : 9 = 46 (lít)

Bước 2: Tìm giá trị theo yêu cầu (Thực hiện phép nhân hoặc chia)
Sau khi đã biết giá trị của một đơn vị, ta sẽ tìm giá trị tương ứng với số lượng đơn vị được hỏi.

Trường hợp 1: Tìm giá trị của nhiều đơn vị hơn (thực hiện phép nhân)
- Ví dụ: Từ ví dụ trên, biết 1 thùng dầu chứa 46 lít, hỏi 6 thùng dầu chứa bao nhiêu lít?
- Phép tính: 46 times 6 = 276 (lít)
- Đây là kiểu bài mà đơn vị ở bước 1 (1 thùng) và đơn vị cần tìm ở bước 2 (6 thùng) là cùng loại.
Trường hợp 2: Tìm số lượng đơn vị (thực hiện phép chia)
- Ví dụ: Có 72 kg gạo đựng đều trong 8 bao. Hỏi 54 kg gạo đựng đều trong bao nhiêu bao?
- Bước 1 (Rút về đơn vị): Tìm số kg gạo trong 1 bao: 72 : 8 = 9 (kg)
- Bước 2 (Tìm số bao): Với 54 kg gạo, mỗi bao 9 kg thì đựng được bao nhiêu bao? Phép tính: 54 : 9 = 6 (bao)
- Đây là kiểu bài mà đơn vị ở bước 1 (kg gạo/bao) và đơn vị cần tìm ở bước 2 (bao) là khác loại. Cụ thể, bước 1 tìm ra “đơn vị đo khối lượng cho mỗi bao”, bước 2 tìm ra “số bao chứa khối lượng mới”.

Mẹo kiểm tra:

Sau khi thực hiện bước 1, bạn có giá trị của một đơn vị.
Nếu đề bài yêu cầu tìm giá trị (lít, kg, cây bút…) của một số lượng lớn hơn, bạn sẽ nhân giá trị một đơn vị với số lượng đó.
Nếu đề bài yêu cầu tìm số lượng đơn vị (bao, thùng, em…) mà bạn đã biết giá trị của một đơn vị (ví dụ: mỗi bao nặng X kg, mỗi em nhận Y viên kẹo), bạn sẽ chia tổng giá trị đó cho giá trị một đơn vị.

Lỗi hay gặp:

Nhầm lẫn giữa phép nhân và phép chia ở bước 2. Học sinh thường không phân biệt được khi nào cần tìm “giá trị của nhiều đơn vị” (nhân) và khi nào cần tìm “số lượng đơn vị” (chia).
Quên bước rút về đơn vị, hoặc thực hiện phép tính sai ở bước này.
Không tóm tắt đề bài kỹ lưỡng dẫn đến hiểu sai yêu cầu.

Giải thích chi tiết các ví dụ và bài tập:

Ví dụ 1: Có 9 thùng dầu như nhau chứa 414 lít. Hỏi 6 thùng dầu như thế chứa bao nhiêu lít dầu?

Bước 1 (Rút về đơn vị): Tìm số lít dầu trong 1 thùng.
- $414 : 9 = 46$ (lít)
Bước 2 (Tìm giá trị): Tìm số lít dầu trong 6 thùng.
- $46 \times 6 = 276$ (lít)
Đáp số: 276 lít.

Ví dụ 2: Có 72 kg gạo đừng đều trong 8 bao. Hỏi 54 kg gạo đựng đều trong bao nhiêu bao như thế?

Bước 1 (Rút về đơn vị): Tìm số kg gạo trong 1 bao.
- $72 : 8 = 9$ (kg)
Bước 2 (Tìm số bao): Tìm số bao để đựng 54 kg gạo.
- $54 : 9 = 6$ (bao)
Đáp số: 6 bao.

Bài 1: Có 8 bao gạo đựng tất cả 448 kg gạo. Hỏi có 5 bao gạo như thế nặng bao nhiêu kg?

Bước 1: Số kg gạo trong 1 bao là:
- $448 : 8 = 56$ (kg)
Bước 2: Số kg gạo trong 5 bao là:
- $56 \times 5 = 280$ (kg)
Đáp số: 280kg.

Bài 2: Một cửa hàng có 6 thùng nước mắm như nhau chứa tổng cộng 54 lít. Cửa hàng đã bán hết 36 lít. Hỏi cửa hàng đã bán bao nhiêu thùng nước mắm?

Bước 1: Số lít nước mắm trong 1 thùng là:
- $54 : 6 = 9$ (lít)
Bước 2: Số thùng nước mắm đã bán là:
- $36 : 9 = 4$ (thùng)
Đáp số: 4 thùng.

Bước 1: Số bao đường mỗi xe chở là:
- $210 : 5 = 42$ (bao)
Bước 2: Số bao đường 3 xe chở thêm là:
- $3 \times 42 = 126$ (bao)
Bước 3: Tổng số bao đường được chở vào kho là:
- $210 + 126 = 336$ (bao)
Đáp số: 336 bao đường.
- (Lưu ý: Bài này có 3 bước, bước 3 là cộng gộp kết quả)

Bước 1: Số cây bút chì trong 1 hộp là:
- $144 : 6 = 24$ (cây)
Bước 2: Số cây bút chì đã bán là:
- $4 \times 24 = 96$ (cây)
Bước 3: Số cây bút chì còn lại là:
- $144 - 96 = 48$ (cây)
Đáp số: 48 cây bút chì.

Bài 5: Lan có 6 hộp kẹo, Lan cho bạn 24 viên kẹo thì Lan còn lại 4 hộp kẹo nguyên. Hỏi Lan có tất cả bao nhiêu viên kẹo?

Bước 1: Số hộp kẹo Lan đã cho bạn là:
- $6 - 4 = 2$ (hộp)
Bước 2: Số viên kẹo trong 1 hộp là:
- $24 : 2 = 12$ (viên)
Bước 3: Lan có tất cả số viên kẹo là:
- $12 \times 6 = 72$ (viên)
Đáp số: 72 viên kẹo.

Bước 1: Số bao đường mỗi kho nhận lúc đầu là:
- $168 : 3 = 56$ (bao)
Bước 2: Số bao đường mỗi kho có sau khi nhập thêm là:
- $56 + 16 = 72$ (bao)
Bước 3: Số bao đường đã bán (bán 2 kho) là:
- $72 \times 2 = 144$ (bao)
Đáp số: 144 bao đường.

Bài 7: An có 64 viên bi chia đều thành 8 hộp, Bình có 48 viên bi cũng được chia vào các hộp như An. Hỏi Bình có ít hơn An bao nhiêu hộp bi?

Bước 1: Số viên bi mỗi hộp của An là:
- $64 : 8 = 8$ (viên)
Bước 2: Số viên bi mỗi hộp của Bình là (theo đề bài “chia vào các hộp như An” tức là mỗi hộp có 8 viên):
- (Không cần tính lại vì đề đã ngụ ý mỗi hộp giống nhau)
Bước 3: Số hộp bi của Bình là:
- $48 : 8 = 6$ (hộp)
Bước 4: Bình có ít hơn An số hộp là:
- $8 - 6 = 2$ (hộp)
Đáp số: 2 hộp.

Bài 8: Biết rằng cứ 5 gói kẹo như nhau thì đếm được 40 viên. Hỏi muốn chia cho 36 em thiếu nhi, mỗi em 6 viên kẹo thì phải mua tất cả bao nhiêu gói kẹo?

Bước 1: Số viên kẹo trong 1 gói là:
- $40 : 5 = 8$ (viên)
Bước 2: Tổng số kẹo cần chia cho 36 em là:
- $36 \times 6 = 216$ (viên)
Bước 3: Số gói kẹo cần mua là:
- $216 : 8 = 27$ (gói)
Đáp số: 27 gói.

Bước 1: Số lít dầu trong 3 thùng dầu thêm vào là:
- $99 - 72 = 27$ (lít)
Bước 2: Số lít dầu trong 1 thùng là:
- $27 : 3 = 9$ (lít)
Bước 3: Lúc đầu cửa hàng có số thùng dầu là:
- $72 : 9 = 8$ (thùng)
Đáp số: 8 thùng dầu.

Bài 10: Có 7 thùng dầu, mỗi thùng có 12 lít. Nếu lấy số dầu trên chia đều vào các thùng 4 lít thì chia được bao nhiêu thùng?

Bước 1: Tổng số dầu là:
- $7 \times 12 = 84$ (lít)
Bước 2: Số thùng có thể chia đều số dầu đó vào là:
- $84 : 4 = 21$ (thùng)
Đáp số: 21 thùng.

Bước 1: Số viên kẹo trong 1 hộp là:
- $144 : 9 = 16$ (viên)
Bước 2: Số viên kẹo trong 8 hộp là:
- $8 \times 16 = 128$ (viên)
Bước 3: Số em thiếu nhi được chia kẹo là:
- $128 : 4 = 32$ (em)
Đáp số: 32 em.

Bài 12: 7 bao xi măng nặng 350kg. Mỗi vỏ bao nặng 200g. 5 bao xi măng như thế có khối lượng xi măng là bao nhiêu kilôgam?

Bước 1: Khối lượng xi măng trong 1 bao là:
- $350 : 7 = 50$ (kg)
- (Lưu ý: Vỏ bao nặng 200g là thông tin không cần thiết để giải bài toán này)
Bước 2: Khối lượng xi măng trong 5 bao là:
- $50 \times 5 = 250$ (kg)
Đáp số: 250kg.

Bài 13: Có 360 quyển sách xếp đều vào 2 tủ, mỗi tủ có 3 ngăn. Biết rằng mỗi ngăn có số sách như nhau. Số sách ở mỗi ngăn có là bao nhiêu quyển?

Bước 1: Số sách mỗi tủ có là:
- $360 : 2 = 180$ (quyển)
Bước 2: Số sách mỗi ngăn có là:
- $180 : 3 = 60$ (quyển)
Đáp số: 60 quyển.

Bài 14: Có 234kg đường chia đều vào 6 túi. 8 túi như vậy có số đường là bao nhiêu?

Bước 1: Số kg đường trong 1 túi là:
- $234 : 6 = 39$ (kg)
Bước 2: Số đường trong 8 túi là:
- $39 \times 8 = 312$ (kg)
Đáp số: 312 kg.

Đáp Án/Kết Quả

Dạng toán rút về đơn vị giúp học sinh rèn luyện kỹ năng tính toán, suy luận logic và áp dụng các phép tính cơ bản (nhân, chia) vào thực tế. Qua các ví dụ và bài tập trên, học sinh có thể thấy rõ quy trình giải bài toán:

Kiểu 1 (Tìm giá trị): Rút về 1 đơn vị bằng phép chia, sau đó tìm giá trị của nhiều đơn vị bằng phép nhân.
Kiểu 2 (Tìm số lượng): Rút về 1 đơn vị (thường là đơn vị đo khối lượng, dung tích cho mỗi phần) bằng phép chia, sau đó tìm số lượng đơn vị cần thiết bằng phép chia.

Kết Luận

Nắm vững cách giải dạng toán rút về đơn vị là một bước quan trọng giúp học sinh lớp 3 xây dựng nền tảng vững chắc cho các dạng toán nâng cao hơn sau này. Với phương pháp chia thành các bước rõ ràng, kết hợp luyện tập thường xuyên với các bài tập đa dạng, các em sẽ tự tin chinh phục mọi dạng bài tập liên quan, phát triển kỹ năng giải toán một cách hiệu quả và chính xác.

Ngày chỉnh sửa nội dung mới nhất January 9, 2026 by Thầy Đông

Thầy Đông

Thầy Đông – Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, giáo viên luyện thi THPT
Thầy Đông bắt đầu sự nghiệp tại một trường THPT ở quê nhà, sau đó trúng tuyển giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội nhờ chuyên môn vững và kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Với nhiều năm đồng hành cùng học sinh, thầy được biết đến bởi phong cách giảng dạy rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi. Hiện thầy giảng dạy tại dehocsinhgioi, tiếp tục truyền cảm hứng học tập cho học sinh cấp 3 thông qua các bài giảng súc tích, thực tiễn và giàu nhiệt huyết.