Giải Toán Lớp 5 Trang 81 Kết Nối Tri Thức: Phép Chia Số Thập Phân Chi Tiết
Chào mừng bạn đến với bài viết giải toán lớp 5 trang 81 thuộc bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá chi tiết các bài tập về phép chia số thập phân, một chủ đề quan trọng trong chương trình Toán lớp 5. Mục tiêu của chúng ta là giúp các em học sinh nắm vững kiến thức, hiểu rõ cách thực hiện các phép tính và áp dụng chúng vào giải các bài toán thực tế một cách chính xác và hiệu quả.
Đề Bài
Dưới đây là các bài tập được trích xuất nguyên văn từ sách giáo khoa Toán lớp 5, trang 81, Bài 22: Phép chia số thập phân.
Bài 1: Đặt tính rồi tính.
| 7 : 3,5 | 702 : 7,2 | 128 : 0,25 | 54 : 0,45 |
|---|
Bài 2: Số?
Một nhà khảo cổ đã đổ hết 15 lít dầu vào các rô-bốt chuột chũi, mỗi rô-bốt 0,75 lít dầu. Vậy có tất cả bao nhiêu rô-bốt chuột chũi?
Bài 3: Cho biết trên 1,5 ha đất thu hoạch được 3 tấn hạt điều thô. Hỏi trên mỗi héc-ta đất đó, người ta thu hoạch được bao nhiêu tấn hạt điều thô?
Phân Tích Yêu Cầu
Bài viết này tập trung vào việc cung cấp lời giải chi tiết và dễ hiểu cho các bài tập Toán lớp 5 trang 81, sách Kết nối tri thức. Các bài tập này xoay quanh chủ đề phép chia số thập phân, bao gồm cả việc thực hiện phép chia theo cột dọc và giải các bài toán có lời văn ứng dụng phép chia này.
- Bài 1 yêu cầu học sinh thực hành kỹ năng đặt tính và thực hiện phép chia số thập phân. Đây là bài tập nền tảng để làm quen với quy tắc chia.
- Bài 2 là một bài toán có lời văn, đòi hỏi học sinh phải xác định được phép tính phù hợp (chia) để tìm số lượng rô-bốt dựa trên tổng lượng dầu và lượng dầu mỗi rô-bốt cần.
- Bài 3 cũng là một bài toán có lời văn, yêu cầu tính toán năng suất thu hoạch trên một đơn vị diện tích (héc-ta) khi biết tổng sản lượng và diện tích canh tác. Phép chia sẽ giúp chúng ta tìm ra kết quả này.
Việc nắm vững cách thực hiện phép chia số thập phân là vô cùng quan trọng, bởi nó là nền tảng cho nhiều kiến thức toán học nâng cao hơn và có ứng dụng rộng rãi trong đời sống hàng ngày.
Kiến Thức/Nền Tảng Cần Dùng
Để giải quyết các bài tập về phép chia số thập phân, chúng ta cần ôn lại và áp dụng các quy tắc sau:
1. Quy tắc chia số thập phân cho số thập phân
Khi chia một số thập phân cho một số thập phân, ta thực hiện như sau:
- Bước 1: Đếm chữ số ở phần thập phân của số chia.
- Bước 2: Chuyển dấu phẩy của số chia sang bên phải sao cho số chia trở thành số tự nhiên. Đồng thời, chuyển dấu phẩy của số bị chia sang bên phải tương ứng bấy nhiêu chữ số. Nếu số bị chia không đủ chữ số, ta có thể viết thêm các chữ số 0 vào bên phải phần thập phân của số bị chia.
- Bước 3: Thực hiện phép chia như chia hai số tự nhiên.
- Bước 4: Khi thực hiện phép chia, nếu số bị chia hết, ta đặt dấu phẩy của thương thẳng hàng với dấu phẩy của số bị chia (sau khi đã chuyển).
Ví dụ minh họa:
Để chia 7 cho 3,5:
- Số chia là 3,5 có 1 chữ số ở phần thập phân.
- Chuyển dấu phẩy của 3,5 sang phải 1 chữ số ta được 35.
- Chuyển dấu phẩy của 7 (coi là 7,0) sang phải 1 chữ số ta được 70.
- Thực hiện phép chia 70 : 35.
2. Mối quan hệ giữa phép nhân và phép chia
Phép chia là phép tính ngược của phép nhân. Nếu ta có a div b = c thì c \times b = a. Điều này có nghĩa là ta có thể dùng phép nhân để kiểm tra kết quả của phép chia.
3. Đơn vị đo lường
Trong các bài toán có lời văn, cần chú ý đến các đơn vị đo lường được sử dụng như: lít (l), tấn, héc-ta (ha).
- 1 lít (l) là đơn vị đo dung tích chất lỏng.
- 1 tấn là đơn vị đo khối lượng, bằng 1000 kg.
- 1 héc-ta (ha) là đơn vị đo diện tích, bằng 10000 mét vuông (m^2).
4. Các công thức và ký hiệu toán học cần dùng
- Phân số:
dfrac{a}{b}hoặcfrac{a}{b} - Nhân:
timeshoặccdot - Chia:
: - Dấu phẩy thập phân:
, - Dấu chấm thập phân:
.(trong một số trường hợp, tùy theo quy ước) - Số tự nhiên: 1, 2, 3, …
- Số thập phân: 0,75; 1,5; 3,5; 7,2; 0,25; 0,45; 15; 702; 128; 54; 2; 20.
Hướng Dẫn Giải Chi Tiết
Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào giải chi tiết từng bài tập.
Bài 1: Đặt tính rồi tính
Đây là bài tập thực hành trực tiếp quy tắc chia số thập phân cho số thập phân.
7 : 3,5
- Số bị chia là 7. Số chia là 3,5.
- Số chia 3,5 có 1 chữ số ở phần thập phân.
- Chuyển dấu phẩy của số chia sang phải 1 chữ số ta được 35.
- Chuyển dấu phẩy của số bị chia 7 (coi là 7,0) sang phải 1 chữ số ta được 70.
- Thực hiện phép chia 70 : 35.
- Đặt tính:
70 | 35 - 70 | 2 ---- 0 - Vậy, 7 div 3,5 = 2.
702 : 7,2
- Số bị chia là 702. Số chia là 7,2.
- Số chia 7,2 có 1 chữ số ở phần thập phân.
- Chuyển dấu phẩy của số chia sang phải 1 chữ số ta được 72.
- Chuyển dấu phẩy của số bị chia 702 (coi là 702,0) sang phải 1 chữ số ta được 7020.
- Thực hiện phép chia 7020 : 72.
- Đặt tính:
7020 | 72 - 648 | 97,5 ----- 540 - 504 ------ 360 - 360 ------- 0 - Vậy, 702 div 7,2 = 97,5.
128 : 0,25
- Số bị chia là 128. Số chia là 0,25.
- Số chia 0,25 có 2 chữ số ở phần thập phân.
- Chuyển dấu phẩy của số chia sang phải 2 chữ số ta được 25.
- Chuyển dấu phẩy của số bị chia 128 (coi là 128,00) sang phải 2 chữ số ta được 12800.
- Thực hiện phép chia 12800 : 25.
- Đặt tính:
12800 | 25 - 125 | 512 ----- 30 - 25 ------ 50 - 50 ------- 0 - Vậy, 128 div 0,25 = 512.
54 : 0,45
- Số bị chia là 54. Số chia là 0,45.
- Số chia 0,45 có 2 chữ số ở phần thập phân.
- Chuyển dấu phẩy của số chia sang phải 2 chữ số ta được 45.
- Chuyển dấu phẩy của số bị chia 54 (coi là 54,00) sang phải 2 chữ số ta được 5400.
- Thực hiện phép chia 5400 : 45.
- Đặt tính:
5400 | 45 - 45 | 120 ---- 90 - 90 ----- 00 - Vậy, 54 div 0,45 = 120.
Mẹo kiểm tra: Sau khi tính toán, ta có thể nhân kết quả (thương) với số chia để xem có ra số bị chia ban đầu hay không. Ví dụ: 2 \times 3,5 = 7; 97,5 \times 7,2 = 702; 512 \times 0,25 = 128; 120 \times 0,45 = 54.
Lỗi hay gặp: Học sinh thường nhầm lẫn trong việc chuyển dấu phẩy của số bị chia hoặc quên đặt dấu phẩy vào đúng vị trí trong thương. Cần chú ý đếm số chữ số thập phân của số chia và chuyển dấu phẩy tương ứng.
Bài 2: Số?
Đề bài: Một nhà khảo cổ đã đổ hết 15 lít dầu vào các rô-bốt chuột chũi, mỗi rô-bốt 0,75 lít dầu. Vậy có tất cả bao nhiêu rô-bốt chuột chũi?
Phân tích yêu cầu: Bài toán cho biết tổng lượng dầu (15 lít) và lượng dầu cần cho mỗi rô-bốt (0,75 lít). Yêu cầu tìm số lượng rô-bốt. Đây là bài toán tìm số nhóm khi biết tổng số lượng và số lượng trong mỗi nhóm, do đó ta sử dụng phép chia.
Kiến thức cần dùng: Phép chia số thập phân.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Để tìm số rô-bốt chuột chũi, ta lấy tổng lượng dầu chia cho lượng dầu mỗi rô-bốt cần.
Ta thực hiện phép chia: $15 div 0,75$.- Số bị chia là 15. Số chia là 0,75.
- Số chia 0,75 có 2 chữ số ở phần thập phân.
- Chuyển dấu phẩy của số chia sang phải 2 chữ số ta được 75.
- Chuyển dấu phẩy của số bị chia 15 (coi là 15,00) sang phải 2 chữ số ta được 1500.
- Thực hiện phép chia 1500 : 75.
- Đặt tính:
1500 | 75 - 150 | 20 ----- 00 - Vậy, 15 div 0,75 = 20.
Đáp án/Kết quả:
Có tất cả số rô-bốt chuột chũi là:
15 div 0,75 = 20 (rô-bốt)
Đáp số: 20 rô-bốt.
Bài 3: Cho biết trên 1,5 ha đất thu hoạch được 3 tấn hạt điều thô. Hỏi trên mỗi héc-ta đất đó, người ta thu hoạch được bao nhiêu tấn hạt điều thô?
Phân tích yêu cầu: Bài toán cho biết tổng sản lượng hạt điều (3 tấn) thu hoạch trên một diện tích đất nhất định (1,5 ha). Yêu cầu tìm sản lượng thu hoạch trên mỗi héc-ta. Đây là bài toán tìm tỉ số hoặc tìm giá trị của một đơn vị, ta sử dụng phép chia.
Kiến thức cần dùng: Phép chia số thập phân.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Để tìm số tấn hạt điều thu hoạch được trên mỗi héc-ta, ta lấy tổng sản lượng hạt điều chia cho tổng diện tích đất.
Ta thực hiện phép chia: $3 div 1,5$.- Số bị chia là 3. Số chia là 1,5.
- Số chia 1,5 có 1 chữ số ở phần thập phân.
- Chuyển dấu phẩy của số chia sang phải 1 chữ số ta được 15.
- Chuyển dấu phẩy của số bị chia 3 (coi là 3,0) sang phải 1 chữ số ta được 30.
- Thực hiện phép chia 30 : 15.
- Đặt tính:
30 | 15 - 30 | 2 ---- 0 - Vậy, 3 div 1,5 = 2.
Đáp án/Kết quả:
Tóm tắt:
1,5 ha: 3 tấn hạt
1 ha: ? tấn hạtBài giải:
Trên mỗi héc-ta đất, người ta thu hoạch được số tấn hạt điều thô là:
3 div 1,5 = 2 (tấn)
Đáp số: 2 tấn.
Mẹo kiểm tra: Đối với bài toán này, ta có thể kiểm tra bằng cách nhân kết quả (2 tấn/ha) với diện tích ban đầu (1,5 ha) để xem có ra tổng sản lượng ban đầu (3 tấn) hay không: 2 \times 1,5 = 3.
Lỗi hay gặp: Học sinh có thể nhầm lẫn giữa việc nhân và chia, hoặc sai sót trong quá trình chuyển đổi dấu phẩy khi thực hiện phép chia số thập phân. Cần đọc kỹ đề bài để xác định đúng phép tính cần thực hiện.
Đáp Án/Kết Quả
Bài 1:
- 7 div 3,5 = 2
- 702 div 7,2 = 97,5
- 128 div 0,25 = 512
- 54 div 0,45 = 120
Bài 2: Có tất cả 20 rô-bốt chuột chũi.
Bài 3: Trên mỗi héc-ta đất đó, người ta thu hoạch được 2 tấn hạt điều thô.
Kết Luận
Bài viết này đã cung cấp một hướng dẫn chi tiết và đầy đủ về cách giải các bài tập giải toán lớp 5 trang 81 thuộc bộ sách Kết nối tri thức, tập trung vào chủ đề phép chia số thập phân. Chúng ta đã cùng nhau ôn lại quy tắc, thực hành đặt tính và giải các bài toán có lời văn, đồng thời đưa ra các mẹo kiểm tra và lưu ý về lỗi sai thường gặp. Hy vọng rằng, với những kiến thức và phương pháp được trình bày, các em học sinh sẽ tự tin hơn khi làm bài tập về phép chia số thập phân, áp dụng hiệu quả vào học tập và cuộc sống.
Ngày chỉnh sửa nội dung mới nhất January 15, 2026 by Thầy Đông
Thầy Đông – Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, giáo viên luyện thi THPT
Thầy Đông bắt đầu sự nghiệp tại một trường THPT ở quê nhà, sau đó trúng tuyển giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội nhờ chuyên môn vững và kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Với nhiều năm đồng hành cùng học sinh, thầy được biết đến bởi phong cách giảng dạy rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi. Hiện thầy giảng dạy tại dehocsinhgioi, tiếp tục truyền cảm hứng học tập cho học sinh cấp 3 thông qua các bài giảng súc tích, thực tiễn và giàu nhiệt huyết.
