Giải Toán Lớp 5 Trang 4 Tập 2 Cánh Diều: Hình Tam Giác

Trang 4, tập 2 của sách giáo khoa Toán lớp 5 thuộc bộ Cánh Diều giới thiệu một chuyên đề quan trọng: Hình tam giác. Bài viết này sẽ cung cấp lời giải chi tiết, dễ hiểu cho các bài tập trên trang 4, giúp các em học sinh nắm vững kiến thức về các loại tam giác, đặc điểm của chúng và cách nhận biết. Mục tiêu là giúp học sinh không chỉ làm được bài tập cụ thể mà còn tự tin giải quyết các bài toán tương tự trong tương lai.

Đề Bài

Dưới đây là nội dung các câu hỏi được trình bày trong phần bài tập của Toán lớp 5, trang 4, tập 2, sách Cánh Diều:

[a) Nêu tên ba góc, ba cạnh, ba đỉnh của mỗi hình tam giác dưới đây:]

Hình ảnh minh họa ba hình tam giác ABC, EDG, IKH

[b) Trong các hình tam giác ở câu a, hãy chỉ ra tam giác vuông, tam giác nhọn, tam giác tù.]

Phân Tích Yêu Cầu

Bài tập trên trang 4, tập 2, sách Toán lớp 5 Cánh Diều yêu cầu học sinh thực hiện hai nhiệm vụ chính, liên quan đến việc nhận diện và phân loại hình tam giác.

Đối với câu a), yêu cầu là xác định và gọi tên các bộ phận cơ bản của một hình tam giác. Cụ thể, học sinh cần chỉ ra:

• Ba đỉnh: Là các điểm giới hạn của tam giác.
• Ba cạnh: Là các đoạn thẳng nối liền ba đỉnh lại với nhau.
• Ba góc: Là các góc tạo bởi hai cạnh gặp nhau tại một đỉnh.

Học sinh cần áp dụng kiến thức này để phân tích từng hình tam giác được cho trong hình vẽ.

Đối với câu b), yêu cầu là dựa vào đặc điểm của ba góc trong mỗi hình tam giác để phân loại chúng thành ba loại:

• Tam giác vuông: Là tam giác có một góc vuông (bằng 90 độ).
• Tam giác nhọn: Là tam giác có cả ba góc đều là góc nhọn (nhỏ hơn 90 độ).
• Tam giác tù: Là tam giác có một góc tù (lớn hơn 90 độ và nhỏ hơn 180 độ).

Đây là một kỹ năng nhận diện hình học cơ bản, giúp xây dựng nền tảng cho việc học các kiến thức nâng cao hơn về hình học sau này.

Kiến Thức/Nền Tảng Cần Dùng

Để giải quyết bài tập này, học sinh cần nắm vững các khái niệm cơ bản về hình học phẳng, đặc biệt là hình tam giác và cách nhận biết các loại góc.

1. Định nghĩa hình tam giác:
   Hình tam giác là một hình khép kín được tạo thành bởi ba đoạn thẳng. Ba đoạn thẳng này nối ba điểm không thẳng hàng lại với nhau.

2. Các bộ phận của hình tam giác:

   • Đỉnh: Mỗi điểm giới hạn của tam giác được gọi là một đỉnh. Một tam giác có 3 đỉnh.
   • Cạnh: Mỗi đoạn thẳng nối hai đỉnh của tam giác được gọi là một cạnh. Một tam giác có 3 cạnh.
   • Góc: Tại mỗi đỉnh, hai cạnh của tam giác tạo thành một góc. Một tam giác có 3 góc.

3. Phân loại tam giác dựa trên góc:

   • Tam giác vuông: Là tam giác có một góc bằng 90 độ. Góc này được gọi là góc vuông. Hai góc còn lại là góc nhọn.
     \text{Góc vuông} = 90^\circ
   • Tam giác nhọn: Là tam giác có cả ba góc đều nhỏ hơn 90 độ.
     \text{Góc nhọn} < 90^\circ[/katex]</li> <li><strong>Tam giác tù:</strong> Là tam giác có một góc lớn hơn 90 độ và nhỏ hơn 180 độ. Góc này được gọi là góc tù. Hai góc còn lại là góc nhọn. [katex]\text{Góc tù} > 90^\circ

   Lưu ý quan trọng: Tổng ba góc trong một tam giác luôn bằng 180 độ.

   \text{Góc A} + \text{Góc B} + \text{Góc C} = 180^\circ

Hướng Dẫn Giải Chi Tiết

Chúng ta sẽ tiến hành giải từng câu theo đúng yêu cầu của đề bài.

Giải câu a) Nêu tên ba góc, ba cạnh, ba đỉnh của mỗi hình tam giác:

Quan sát hình vẽ, chúng ta có ba hình tam giác được đặt tên lần lượt là ABC, EDG và IKH.

• Đối với tam giác ABC:

  • Ba đỉnh: Là các điểm A, B, C.
  • Ba cạnh: Là các đoạn thẳng nối các đỉnh lại với nhau: cạnh AB, cạnh BC, cạnh AC (hoặc CA).
  • Ba góc: Là các góc tạo bởi các cạnh tại mỗi đỉnh: góc tại đỉnh A (ký hiệu là góc A hoặc angle BAC), góc tại đỉnh B (ký hiệu là góc B hoặc angle ABC), góc tại đỉnh C (ký hiệu là góc C hoặc angle BCA).

• Đối với tam giác EDG:

  • Ba đỉnh: Là các điểm E, D, G.
  • Ba cạnh: Là các đoạn thẳng nối các đỉnh: cạnh ED, cạnh DG, cạnh GE (hoặc EG).
  • Ba góc: Là các góc tại mỗi đỉnh: góc tại đỉnh E (ký hiệu là góc E hoặc angle DEG), góc tại đỉnh D (ký hiệu là góc D hoặc angle EDG), góc tại đỉnh G (ký hiệu là góc G hoặc angle DGE).

• Đối với tam giác IKH:

  • Ba đỉnh: Là các điểm I, K, H.
  • Ba cạnh: Là các đoạn thẳng nối các đỉnh: cạnh IK, cạnh KH, cạnh HI (hoặc IH).
  • Ba góc: Là các góc tại mỗi đỉnh: góc tại đỉnh I (ký hiệu là góc I hoặc angle KHI), góc tại đỉnh K (ký hiệu là góc K hoặc angle IKH), góc tại đỉnh H (ký hiệu là góc H hoặc angle KHI).

Giải câu b) Chỉ ra tam giác vuông, tam giác nhọn, tam giác tù:

Để xác định loại tam giác, chúng ta cần quan sát đặc điểm của các góc trong từng hình.

• Phân tích Tam giác ABC:
  Quan sát hình tam giác ABC, chúng ta thấy có một góc tại đỉnh A trông lớn hơn góc vuông. Góc tại đỉnh B và góc tại đỉnh C trông nhỏ hơn góc vuông. Nếu góc tại đỉnh A là góc tù, thì đây là tam giác tù. Dựa vào hình vẽ, tam giác ABC là tam giác tù.

• Phân tích Tam giác EDG:
  Quan sát hình tam giác EDG, chúng ta thấy cả ba góc tại đỉnh E, đỉnh D và đỉnh G đều trông nhỏ hơn góc vuông. Không có góc nào bằng hoặc lớn hơn 90 độ. Do đó, tam giác EDG là tam giác nhọn.

• Phân tích Tam giác IKH:
  Quan sát hình tam giác IKH, chúng ta thấy có một góc tại đỉnh K trông giống hệt một góc vuông (có ký hiệu vuông góc đi kèm trong một số tài liệu minh họa tương tự, hoặc dựa vào tỉ lệ hình vẽ nếu không có ký hiệu). Nếu có một góc bằng 90 độ, đó là tam giác vuông. Dựa vào hình dạng và quy ước vẽ hình học, tam giác IKH là tam giác vuông.

Mẹo kiểm tra:

• Khi đo bằng thước đo góc, nếu một tam giác có một góc 90^\circ, đó là tam giác vuông.
• Nếu cả ba góc đều nhỏ hơn 90^\circ, đó là tam giác nhọn.
• Nếu có một góc lớn hơn 90^\circ, đó là tam giác tù.
• Luôn nhớ rằng tổng ba góc của tam giác luôn là 180^\circ.

Lỗi hay gặp:

• Nhầm lẫn giữa góc nhọn và góc tù.
• Nhầm lẫn giữa tam giác vuông và tam giác nhọn (nhất là khi vẽ không chuẩn xác).
• Không nhớ hoặc áp dụng sai quy tắc tổng ba góc trong tam giác.

Đáp Án/Kết Quả

Dựa trên phần hướng dẫn giải chi tiết, kết quả cuối cùng cho các bài tập là:

a) Tên các bộ phận của từng hình tam giác:

• Tam giác ABC:
  • Ba đỉnh: A, B, C.
  • Ba cạnh: AB, BC, AC.
  • Ba góc: Góc A, Góc B, Góc C.
• Tam giác EDG:
  • Ba đỉnh: E, D, G.
  • Ba cạnh: ED, DG, GE.
  • Ba góc: Góc E, Góc D, Góc G.
• Tam giác IKH:
  • Ba đỉnh: I, K, H.
  • Ba cạnh: IK, KH, HI.
  • Ba góc: Góc I, Góc K, Góc H.

b) Phân loại tam giác:

• Tam giác ABC: Là tam giác tù.
• Tam giác EDG: Là tam giác nhọn.
• Tam giác IKH: Là tam giác vuông.

Kết Luận

Trang 4, tập 2 của sách Toán lớp 5 Cánh Diều đã trang bị cho các em những kiến thức nền tảng về hình tam giác. Việc nhận diện chính xác ba đỉnh, ba cạnh, ba góc và phân loại tam giác thành tam giác vuông, nhọn, tù là kỹ năng thiết yếu. Nắm vững các kiến thức này trong giải toán lớp 5 trang 4 không chỉ giúp các em hoàn thành tốt bài tập mà còn tạo tiền đề vững chắc cho việc khám phá sâu hơn về thế giới hình học phong phú. Hãy luyện tập thường xuyên với nhiều ví dụ khác nhau để củng cố kiến thức nhé!

Thầy Đông

Thầy Đông – Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, giáo viên luyện thi THPT
Thầy Đông bắt đầu sự nghiệp tại một trường THPT ở quê nhà, sau đó trúng tuyển giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội nhờ chuyên môn vững và kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Với nhiều năm đồng hành cùng học sinh, thầy được biết đến bởi phong cách giảng dạy rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi. Hiện thầy giảng dạy tại dehocsinhgioi, tiếp tục truyền cảm hứng học tập cho học sinh cấp 3 thông qua các bài giảng súc tích, thực tiễn và giàu nhiệt huyết.